

Sa vjeç është në të vërtetë truri juaj? Katër teste të thjeshta që mund t’i bëni në shtëpi
Mosha që tregon karta e identitetit nuk përputhet gjithmonë me moshën biologjike të trupit dhe të trurit. Sipas specialistëve, disa teste të thjeshta mund të japin informacione të dobishme për kujtesën, përqendrimin, shpejtësinë e reagimit dhe aftësitë njohëse.
Revista shkencore BBC Science Focus ka prezantuar katër mënyra që mund të përdoren në shtëpi për të vlerësuar disa aspekte të funksionimit të trurit. Megjithatë, specialistët theksojnë se asnjëri prej këtyre testeve nuk përcakton me saktësi moshën biologjike të trurit dhe nuk mund të zëvendësojë një kontroll mjekësor.
“Moshën mund ta shohim në dy mënyra: kronologjike dhe biologjike”, shpjegon profesori David Sharp, neurolog në Imperial College London.
Sipas tij, disa njerëz mund të kenë një moshë biologjike më të re ose më të madhe se mosha e tyre reale. Studimet kanë treguar se plakja më e shpejtë biologjike e trurit lidhet me forcë më të dobët të shtrëngimit të dorës, funksion më të ulët të mushkërive, ecje më të ngadaltë dhe rrezik më të lartë vdekshmërie.
1. Shpejtësia e ecjes
Një nga mënyrat më të thjeshta për të vlerësuar disa tregues të shëndetit të trurit është matja e shpejtësisë së ecjes.
Për ta kryer testin, shënoni një distancë prej katër metrash dhe lini një metër shtesë për të marrë ritmin e zakonshëm të ecjes. Nisni të ecni normalisht dhe matni me kronometër vetëm kohën që ju duhet për të përshkuar katër metrat.
Më pas, pjesëtoni distancën prej katër metrash me numrin e sekondave. Rezultati tregon shpejtësinë tuaj të ecjes në metra për sekondë.
Sipas të dhënave të publikuara nga Science Focus, gratë e moshës 40–49 vjeç ecin mesatarisht me 1,39 metra në sekondë, ndërsa burrat e së njëjtës grupmoshë me 1,43 metra në sekondë.
Te personat e moshës 70–79 vjeç, shpejtësia mesatare bie në 1,13 metra në sekondë për gratë dhe 1,26 metra në sekondë për burrat.
Një studim i publikuar në vitin 2019 në revistën shkencore JAMA Network Open, ku morën pjesë 904 persona nga Zelanda e Re, zbuloi se individët që ecnin më ngadalë në moshën 45-vjeçare kishin, mesatarisht, vëllim më të vogël të trurit dhe tregues të plakjes biologjike më të shpejtë.
Megjithatë, autorja kryesore e studimit, Line Rasmussen, thekson se shpejtësia e ecjes ndryshon natyrshëm nga një person te tjetri. Ecja e ngadaltë, e marrë më vete, nuk do të thotë domosdoshmërisht se ekziston një problem shëndetësor.
2. Testi i shpejtësisë së reagimit
Mënyra e dytë lidhet me kohën që i duhet trurit për të reaguar ndaj një sinjali vizual ose zanor.
Ky test mund të kryhet përmes platformave falas në internet, si Human Benchmark. Zakonisht duhet të klikoni ose të prekni ekranin sa më shpejt që të shfaqet një sinjal ose të ndryshojë ngjyra.
Te të rriturit, koha e reagimit ndaj një sinjali të thjeshtë priret të zgjatet mesatarisht me rreth 2 deri në 6 milisekonda për çdo dekadë të jetës.
Megjithatë, një rezultat i vetëm nuk mjafton për të nxjerrë përfundime.
Doktoresha Anna-Katharine Brem, nga King’s College London, këshillon që testi të përsëritet duke përdorur të njëjtën platformë dhe të ndiqet ndryshimi i rezultateve përgjatë kohës.
Sipas saj, më e rëndësishme është të kuptohet nëse shpejtësia personale e reagimit ndryshon ndjeshëm, jo thjesht të krahasohet një rezultat i vetëm me atë të njerëzve të tjerë.
Lodhja, stresi dhe mungesa e gjumit mund të ndikojnë përkohësisht në shpejtësinë e reagimit. Për këtë arsye, rezultati duhet interpretuar me kujdes.
3. Vizatimi i një harte nga kujtesa
Një tjetër provë e thjeshtë lidhet me aftësinë për t’u orientuar në hapësirë dhe për të mbajtur mend rrugët.
Merrni një fletë letre dhe përpiquni të vizatoni nga kujtesa rrugën që ndiqni zakonisht nga shtëpia deri te një dyqan, postë ose kafene pranë jush.
Përfshini sa më shumë hollësi: kryqëzimet, kthesat, emrat e rrugëve dhe ndërtesat që ju ndihmojnë të orientoheni.
Qëllimi është të kuptoni sa mirë arrini të krijoni në mendje një hartë të vendeve që njihni.
Sipas doktoreshës Brem, orientimi në hapësirë është një nga funksionet njohëse që mund të preken herët nga sëmundja e Alzheimerit. Kjo lidhet me faktin se disa zona të trurit përgjegjëse për orientimin mund të dëmtohen në fazat e hershme të sëmundjes.
Megjithatë, aktualisht nuk ekziston një test i vetëm shtëpiak, i pranuar si standard mjekësor, për vlerësimin e kësaj aftësie.
Nëse një person fillon të ketë shpesh vështirësi për të gjetur vende të njohura ose për t’u orientuar në rrugë që i ka përdorur prej kohësh, rekomandohet të konsultohet me mjekun.
4. Testimi online i kujtesës dhe aftësive njohëse
Mënyra e katërt është përdorimi i platformave të specializuara që vlerësojnë funksione të ndryshme të trurit.
Profesori David Sharp rekomandon platformën Cognitron, e cila përdoret edhe në kërkime shkencore dhe, sipas Science Focus, është përdorur nga më shumë se 500.000 persona.
Testimi i plotë zgjat rreth 30 minuta dhe përfshin ushtrime për vlerësimin e kujtesës, vëmendjes, arsyetimit dhe shpejtësisë së përpunimit të informacionit.
Në fund, përdoruesi mund të krahasojë performancën e tij me rezultatet e personave të së njëjtës grupmoshë.
Megjithatë, platforma nuk përcakton moshën e saktë biologjike të trurit dhe nuk jep diagnozë mjekësore.
Rezultatet mund të ndikohen nga arsimi, cilësia e gjumit, stresi, gjendja emocionale dhe faktorë të tjerë të përditshëm.
Për këtë arsye, testet online duhet të konsiderohen mjete orientuese për të kuptuar më mirë disa aftësi njohëse, jo prova për të diagnostikuar një sëmundje.
Çfarë duhet të mbani mend?
Katër testet mund të jenë të dobishme për të vëzhguar ndryshime në ecje, reagim, orientim dhe kujtesë, sidomos nëse përsëriten në kushte të ngjashme përgjatë kohës.
Megjithatë, një rezultat më i dobët nuk do të thotë automatikisht se truri po plaket më shpejt ose se personi ka një sëmundje neurologjike.
Nëse vështirësitë me kujtesën, orientimin ose përqendrimin përsëriten, përkeqësohen apo ndikojnë në jetën e përditshme, vlerësimi nga një specialist është mënyra e duhur për të kuptuar shkakun.
Shënim: Në disa lajme, imazhet gjenden nga interneti, që konsiderohen të jenë në domenin publik. Nëse dikush pretendon pronësinë, ne do të citojmë autorin, ose, sipas kërkesës, do të heqim menjëherë imazhin.
Bashkohu me kanalin e NOA WhatsApp për lajmet më të fundit direkt në celularin tënd






