Transmetuar më 21-11-2026, 09:14

BEOGRAD — Më shumë se një muaj pas fitores në zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit, qeveria e re në Serbi nuk është formuar ende dhe emrat e ministrave të ardhshëm të Punëve të Jashtme dhe të Integrimit Evropian mbeten të panjohur, duke e lënë programin e publikuar të Listës Studentore si pikën e vetme të referimit për politikën e jashtme.

Analistët vlerësojnë se, ndonëse lëvizja u jep përparësi çështjeve të brendshme, udhëzimet e saj për politikën e jashtme tregojnë elemente vazhdimësie me kursin e deritanishëm të Aleksandar Vuçiqit, por me dallime në ton dhe metoda.

“Si do të jetë qeveria e re serbe, çfarë do të bëjë dhe si do të funksionojë, është një pyetje që po shtrohet këto ditë si në Serbi, ashtu edhe jashtë saj. Për momentin nuk ka përgjigje”, shprehet analisti Adi Qerimagiq nga Iniciativa Evropiane e Stabilitetit, duke shtuar se vendimmarrja brenda lëvizjes mbetet gjithëpërfshirëse dhe jo e përqendruar te një lider i vetëm.

Edhe Nikola Gajiq nga Instituti Leibniz në Regensburg vlerëson se programi nuk paralajmëron një kthesë të thellë, por synon institucionalizimin e marrëdhënieve ekzistuese dhe reformimin e shërbimit diplomatik, ndonëse paralajmëron për vëmendjen e tepruar ndaj çështjeve kombëtare.

“Ky program synon kryesisht t’i vendosë marrëdhëniet ekzistuese mbi një bazë më institucionale dhe profesionale, gjë që shihet në propozimet për reformimin e shërbimit diplomatik dhe forcimin e bashkëpunimit me diasporën. Vetë titulli i kapitullit ‘Serbët në rajon’, në vend të ‘Serbia dhe rajoni’, tregon se Serbia shihet kryesisht si mbrojtëse e serbëve në vendet fqinje, ndërsa mungon një vizion se si mund të përmirësohet pozita e tyre përmes marrëdhënieve dypalëshe dhe bashkëpunimit rajonal”, thekson Gajiq.

Nga ana tjetër, Marina Vuloviq nga Fondacioni për Shkencë dhe Politikë në Berlin pret një retorikë më të moderuar dhe qasje më konstruktive në rajon, duke vlerësuar se nuk do të ketë pretendime territoriale apo vazhdim të diskursit për “botën serbe”.

Sa i përket Kosovës, programi parashikon se ajo duhet të mbetet pjesë e Serbisë dhe se marrëveshjet e deritanishme me Prishtinën duhet të rishikohen, një qëndrim që Qerimagiq e sheh si hap prapa, ndërsa Gajiq vëren mungesën e një vizioni të qartë për dialog politik.

Nikola Xavier Weckwert nga Shoqata Gjermane për Politikë të Jashtme nuk pret as përshkallëzim dhe as tërheqje nga pozicionet aktuale, duke vlerësuar se mbrojtja e serbëve të Kosovës dhe ruajtja e status quo-së do të mbeten në qendër të politikës së ardhshme, pa përmendur fushata për tërheqjen e njohjeve.

Në raport me Bosnjë-Hercegovinën, ruajtja e lidhjeve me Republikën Srpska mbetet prioritet, por programi nuk përfshin mbështetje për mbylljen e Zyrës së Përfaqësuesit të Lartë apo për aspirata separatiste, ndonëse Gajiq vëren paqartësi lidhur me trajtimin e luftërave të viteve 1990 dhe mohimin e gjenocidit në Srebrenicë.

Për sa i përket Rusisë, dokumenti ruan kursin e marrëdhënieve të mira dhe kundërshtimit të sanksioneve, por sipas ekspertëve, mungesa e lidhjeve personale me Kremlinin dhe e projekteve të reja energjetike apo të sigurisë mund të çojë në një marrëdhënie më të ftohtë në praktikë.

Ndërkohë, Bashkimi Evropian trajtohet kryesisht si partner ekonomik, pa e përmendur anëtarësimin e plotë si objektiv të drejtpërdrejtë, por kërkesa për përmbushjen e kritereve të përkohshme në sundimin e ligjit shihet si sinjal indirekt për vazhdimin e rrugës evropiane.

“Një sinjal më i qartë sesa programi dhe deklaratat do të jetë zgjedhja e personave që do të marrin përgjegjësi për politikën e jashtme, integrimin evropian dhe, po aq e rëndësishme, sektorin e energjisë”, përfundon Qerimagiq, duke shtuar se drejtimi i vërtetë do të varet edhe nga çështjet ku do të përqendrohet vetë Bashkimi Evropian.

Shënim: Në disa lajme, imazhet gjenden nga interneti, që konsiderohen të jenë në domenin publik. Nëse dikush pretendon pronësinë, ne do të citojmë autorin, ose, sipas kërkesës, do të heqim menjëherë imazhin.

Bashkohu me kanalin e NOA WhatsApp për lajmet më të fundit direkt në celularin tënd

Lajmet e fundit