Transmetuar më 15-11-2026, 22:07

Tiranë, 15 nëntor 2026 – Vendimi për të shtyrë mbajtjen e Samitit të Liderëve të NATO-s në Tiranë përtej vitit 2027 nuk është thjesht një çështje kalendari, por pasqyron një krizë të thellë riorganizimi dhe përplasjesh gjeopolitike brenda vetë Aleancës Atlantike. Sipas një analize të detajuar të medias amerikane Newsmax, tërheqja e planit për zhvillimin e samitit në kryeqytetin shqiptar vitin e ardhshëm lidhet ngushtë me tensionet e brendshme mbi buxhetet ushtarake, konfliktin me Iranin, luftën në Ukrainë, por edhe me rezervat e disa aleatëve kryesorë ndaj nivelit të investimeve në mbrojtje nga ana e qeverisë shqiptare.

Ndonëse Shqipëria ishte caktuar si vend pritës që në vitin 2025, emri i saj u hoq në heshtje nga deklarata e samitit të korrikut të këtij viti. Kryeministri Edi Rama pranoi të enjten se ende nuk ka një konsensus për datën e radhës, duke saktësuar se takimi nuk do të mbahet në vitin 2027, por duke lënë të hapur mundësinë që Tirana ta presë atë në vitin 2028, nëse Aleanca vendos të thërrasë një samit të ri.

Përplasjet për buxhetet ushtarake dhe sinjalet nga administrata Trump

Në zemër të hezitimit të aleatëve për ta shpërblyer Tiranën me organizimin e ngjarjes më të rëndësishme të Aleancës qëndron niveli i financimit të mbrojtjes. Këtë vit, qeveria shqiptare parashikohet të shpenzojë 2.15% të Produktit të Brendshëm Bruto (PBB) për mbrojtjen. Ndonëse kjo shifër e vendos Shqipërinë në pozita më të mira se vende si Spanja, Belgjika apo Sllovenia, ajo mbetet ndjeshëm poshtë objektivave të reja ambicioze të NATO-s, të cilat synojnë që të 32 vendet anëtare të arrijnë në 3.5% të PBB-së për mbrojtjen bazë dhe 1.5% për infrastrukturën ushtarake deri në vitin 2035.

Kjo klimë tensioni është reflektuar edhe në nivelin më të lartë të diplomacisë amerikane. Që nga marrja e detyrës, Sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së, Pete Hegseth, dhe Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, kanë shmangur disa takime ministrore të NATO-s ose janë larguar para përfundimit të bisedimeve. Vetë Hegseth i ka përdorur forumet e mbrojtjes për të qortuar ashpër aleatët evropianë dhe Kanadanë, duke krijuar një “paketë riorganizimi” që ka reduktuar ndjeshëm frekuencën e takimeve:

Takimi tradicional i ministrave të Mbrojtjes në tetor nuk u zhvillua fare dhe nuk është parashikuar as për tetorin e vitit 2027.

Ministrat e Jashtëm do të zhvillojnë vetëm një takim vitin e ardhshëm, në vend të dy takimeve të zakonshme.

Frikë nga përçarja politike dhe kostot marramendëse të organizimit

Përveç aspektit financiar, drejtuesit e NATO-s po tregohen të kujdesshëm për të shmangur spektaklet politike që mund të ekspozojnë përçarjet e brendshme përballë Rusisë. Samiti i këtij viti në Ankara, i organizuar me pompozitet nga presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan, rrezikoi të dilte nga binarët pasi presidenti amerikan Donald Trump ringjalli pretendimet për kontrollin e Groenlandës (territor i Danimarkës aleate) dhe akuzoi NATO-n për mungesë “besnikërie” lidhur me luftën e tij kundër Iranit.

Nga ana tjetër, organizimi i një samiti të tillë mbart një faturë astronomike financiare dhe logjistike:

Holandës iu desh një vit i plotë përgatitjesh dhe një investim prej rreth 100 milionë dollarësh për samitin e vitit 2025 në Hagë.

Në Turqi, autoritetet rinovuan një aeroport ushtarak, mobilizuan dhjetëra mijëra forca sigurie dhe bllokuan pjesë të kryeqytetit, duke u dhënë një javë pushim punonjësve publikë jo-thelbësorë.

Për të respektuar këto afate, NATO-s do t’i duhej të merrte një vendim përfundimtar për Tiranën brenda muajit tetor të këtij viti.

Qëndrimi i Rutte dhe alternativa e takimeve virtuale

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, u përpoq të minimizonte rëndësinë e kësaj shtyrjeje në një intervistë për Associated Press, duke u shprehur se Aleanca është fleksibël dhe i thërret samitet “vetëm kur ka nevojë për to”. Edhe ekspertët e sigurisë, si ish-zyrtari i lartë i inteligjencës së NATO-s, David Cattler, vlerësojnë se me objektivat e reja ushtarake të miratuara tashmë në Ankara, nuk ka arsye urgjente për të mbledhur 32 liderët për dy apo tre vitet e ardhshme – duke kujtuar se në rast emergjence, Aleanca ka provuar se mund të mblidhet edhe në format virtual, siç ndodhi në shkurt të vitit 2022 pas pushtimit rus të Ukrainës.

Shënim: Në disa lajme, imazhet gjenden nga interneti, që konsiderohen të jenë në domenin publik. Nëse dikush pretendon pronësinë, ne do të citojmë autorin, ose, sipas kërkesës, do të heqim menjëherë imazhin.

Bashkohu me kanalin e NOA WhatsApp për lajmet më të fundit direkt në celularin tënd

Lajmet e fundit