Tiranë, 5 nëntor 2026 – Komisioni Europian ka evidentuar një sërë problematikash në sistemin e sigurisë ushqimore në Shqipëri, duke vënë në dukje mangësi në funksionimin e Autoritetit Kombëtar të Ushqimit (AKU), kontrollin e produkteve ushqimore, monitorimin e pesticideve dhe kapacitetet laboratorike.

Në raportin e progresit për vitin 2026, në kapitullin 12 që mbulon sigurinë ushqimore, politikat veterinare dhe fitosanitare, Komisioni thekson se legjislacioni shqiptar është ende vetëm pjesërisht i përafruar me standardet e Bashkimit Europian. Një shqetësim tjetër lidhet me rrezikun e korrupsionit në proceset e inspektimit dhe certifikimit, për të cilat kërkohet më shumë transparencë dhe llogaridhënie.

Sipas raportit, kuadri ligjor për sigurinë e përgjithshme ushqimore nuk është harmonizuar plotësisht me Rregulloren e Përgjithshme të BE-së për Ushqimin. Ndërkohë, Ligji për Kontrollet Zyrtare u miratua në qershor të vitit 2026.

Një nga çështjet kryesore të ngritura nga Komisioni Europian është riorganizimi institucional i strukturave përgjegjëse për sigurinë ushqimore dhe shëndetin e kafshëve. Raporti vlerëson se është e nevojshme të shqyrtohet bashkimi i AKU-së me Autoritetin Kombëtar të Veterinarisë dhe Mbrojtjes së Bimëve, si dhe të përcaktohen më qartë kompetencat e inspektimit ndërmjet këtyre institucioneve dhe Inspektoratit të Përgjithshëm.

Po ashtu, kërkohet përmirësimi i statistikave të inspektimeve, administrimit të të dhënave dhe transparencës, si dhe sigurimi i burimeve të nevojshme njerëzore, administrative dhe financiare për zbatimin e kontrolleve zyrtare.

Probleme me laboratorët dhe analizat ushqimore

Shqetësime të veçanta ngrihen për kapacitetet laboratorike që kryejnë analizat e produkteve ushqimore. Sipas Komisionit Europian, laboratorët zyrtarë ende nuk janë përcaktuar plotësisht në përputhje me parimet e rregullores së BE-së për kontrollet zyrtare.

Raporti nënvizon nevojën për vendosjen e metodave të validuara të analizimit, në mënyrë që rezultatet të jenë të besueshme. Për këtë arsye, kërkohet investim në zhvillimin e kapaciteteve, akreditimin e laboratorëve dhe standardizimin e metodave të përdorura.

Komisioni kërkon gjithashtu forcimin e kontrolleve në kufi, duke theksuar se pikat aktive të kontrollit kufitar duhet të përshtaten me kërkesat europiane përpara anëtarësimit të Shqipërisë në BE.

Alarm për pesticidet dhe cilësinë e qumështit

Një tjetër problematikë e evidentuar lidhet me mbetjet e pesticideve në produktet ushqimore. Sipas raportit, Shqipëria duhet të përmirësojë zbatimin e masave që merren kur konstatohen produkte që nuk përmbushin standardet, si dhe të rrisë transparencën në këtë proces.

Në të njëjtën kohë, kërkohet përmirësimi i monitorimit të mbetjeve të pesticideve dhe hartimi i një programi kombëtar për rritjen e cilësisë së qumështit.

Komisioni vëren se nuk është raportuar përparim në përafrimin me rregullat specifike për ushqimin e kafshëve, ndërsa thekson se në këtë fushë mbetet ende shumë punë për t’u bërë.

Mangësi edhe në sektorin veterinar

Raporti evidenton probleme edhe në sistemin veterinar, veçanërisht në gjurmueshmërinë e kafshëve, mbikëqyrjen e sëmundjeve dhe kapacitetet laboratorike për identifikimin e patogjenëve të caktuar.

Sipas Komisionit Europian, këto mangësi kufizojnë aftësinë e institucioneve për të identifikuar në kohë tendencat e rrezikut, për të përcaktuar prioritetet e kontrolleve dhe për të dokumentuar progresin.

Një tjetër detyrim që mbetet për t’u përmbushur është ngritja e një sistemi në përputhje me standardet e BE-së për grumbullimin, ruajtjen dhe përpunimin e nënprodukteve shtazore.

Kërkohet më shumë transparencë për të parandaluar korrupsionin

Në përfundimet e tij, Komisioni Europian i kushton vëmendje edhe rrezikut të korrupsionit në inspektimet veterinare dhe fitosanitare. Raporti kërkon masa më të forta për garantimin e integritetit të proceseve të inspektimit dhe certifikimit.

Megjithëse Strategjia Kombëtare Ndërsektoriale Kundër Korrupsionit synon të forcojë llogaridhënien dhe qeverisjen etike, Shqipëria duhet të vijojë përpjekjet për rritjen e transparencës dhe përgjegjshmërisë institucionale.

Në mënyrë të veçantë, theksohet nevoja për masa parandaluese ndaj rreziqeve të korrupsionit në kontrollet veterinare dhe fitosanitare, ku integriteti i procedurave është thelbësor për garantimin e sigurisë së produkteve ushqimore që mbërrijnë te konsumatorët.