Komisioni Europian ka prezantuar udhëzime të reja për përgatitjen e qytetarëve për situata emergjente, duke rekomanduar që familjet të jenë në gjendje të përballojnë nevojat bazë për të paktën 72 orë në rast fatkeqësish natyrore, ndërprerjesh të shërbimeve thelbësore apo krizash të tjera.

Nisma u prezantua dje më 3 nëntor 2026, gjatë Forumit Europian të Mbrojtjes Civile në Bruksel, nga komisionerja europiane për Barazinë, Gatishmërinë dhe Menaxhimin e Krizave, Hadja Lahbib.

Sipas Komisionit Europian, rritja e shpeshtësisë dhe kompleksitetit të krizave kërkon që qytetarët dhe institucionet të jenë më të përgatitur për të vepruar në orët e para të një emergjence, ndërkohë që shërbimet publike mobilizohen për t’u ardhur në ndihmë.

72 orët e para, familjet këshillohen të kenë furnizime emergjence

Një nga pikat kryesore të udhëzimeve është aftësia e qytetarëve për të përballuar në mënyrë të pavarur nevojat themelore gjatë tri ditëve të para të një krize.

Komisioni Europian rekomandon përgatitjen paraprake të furnizimeve bazë dhe të një çante emergjence, e cila mund të merret shpejt në rast evakuimi.

Në praktikë, një çantë e tillë mund të përmbajë ujë të pijshëm, ushqime që ruhen gjatë, barna të domosdoshme, një kuti të ndihmës së parë, elektrik dore, bateri, karikues portativ, dokumente të rëndësishme dhe mjete komunikimi. Përmbajtja duhet të përshtatet me nevojat e çdo familjeje, përfshirë fëmijët, të moshuarit dhe personat që marrin trajtim mjekësor.

Qëllimi nuk është që qytetarët të zëvendësojnë shërbimet e emergjencës, por të kenë mundësi të mbrojnë veten dhe familjen gjatë periudhës kur ndihma publike po organizohet.

Përgatitja për emergjencat do të përfshihet edhe në edukimin e fëmijëve

Udhëzimet e reja i kushtojnë rëndësi të veçantë arsimit, duke nxitur përfshirjen e njohurive mbi emergjencat në programet e edukimit parashkollor dhe të arsimit fillor.

Fëmijët duhet të mësojnë, përmes aktiviteteve të përshtatshme për moshën, si të reagojnë ndaj alarmeve, si të kërkojnë ndihmë dhe si të veprojnë në situata të rrezikshme.

Komisioni propozon gjithashtu trajnime për mësuesit, në mënyrë që përgatitja të zhvillohet pa krijuar frikë apo ankth te fëmijët.

Synimi është që njohuritë për sigurinë të bëhen pjesë e edukimit të përditshëm dhe të shoqërojnë qytetarët që në moshë të hershme.

Vëmendje e veçantë për personat me aftësi të kufizuara

Një tjetër drejtim i rëndësishëm lidhet me garantimin e aksesit të barabartë në masat e mbrojtjes civile.

Komisioni Europian kërkon që planet e emergjencave të marrin parasysh nevojat e personave me aftësi të kufizuara, duke përfshirë mënyrën e dhënies së alarmit, evakuimin dhe sigurimin e ndihmës së nevojshme.

Personat me aftësi të kufizuara duhet të përfshihen edhe në hartimin e planeve të gatishmërisë, në mënyrë që masat të jenë realisht të përdorshme për ta.

Parimi kryesor është që askush të mos mbetet pa ndihmë për shkak të pengesave fizike, shqisore apo të komunikimit.

Informacion i shpejtë dhe i besueshëm gjatë krizave

Udhëzimet u kërkojnë gjithashtu autoriteteve të përmirësojnë mënyrën e komunikimit të rreziqeve dhe kërcënimeve.

Qytetarët duhet të marrin informacion të qartë, të besueshëm dhe në kohën e duhur, përpara, gjatë dhe pas një emergjence.

Kjo përfshin paralajmërimet për fatkeqësi natyrore, udhëzimet për evakuimin, informacionin mbi shërbimet e disponueshme dhe këshillat për mbrojtjen personale.

Komunikimi duhet të jetë i kuptueshëm dhe i aksesueshëm për të gjitha grupet e popullsisë.

BE propozon një Ditë Europiane të Gatishmërisë nga viti 2027

Krahas udhëzimeve të reja, Komisioni Europian ka njoftuar propozimin për krijimin e një Dite Europiane të Gatishmërisë, e cila synohet të organizohet çdo vit më 23 tetor, duke nisur nga viti 2027.

Kjo ditë do të shërbejë për të nxitur familjet, komunitetet, shkollat dhe institucionet publike të marrin pjesë në aktivitete përgatitore dhe ndërgjegjësuese.

Data 23 tetor lidhet me përvjetorin e krijimit të Mekanizmit të Mbrojtjes Civile të Bashkimit Europian, i themeluar më 23 tetor 2001.

Nisma synon gjithashtu të vlerësojë punën e autoriteteve kombëtare dhe vendore, organizatave të mbrojtjes civile dhe komuniteteve që kontribuojnë në menaxhimin e emergjencave.

Udhëzimet nuk janë detyrim ligjor për familjet

Komisioni sqaron se udhëzimet kanë karakter rekomandues dhe nuk vendosin një detyrim të ri ligjor që çdo familje të blejë apo të mbajë një çantë emergjence.

Ato synojnë të ndihmojnë autoritetet kombëtare të hartojnë masa më të mira përgatitore, në përputhje me sistemet e tyre të mbrojtjes civile.

Komisionerja Hadja Lahbib theksoi se orët e para të një fatkeqësie mund të jenë vendimtare dhe se çdo qytetar duhet të dijë si të mbrojë familjen dhe si t’i ndihmojë të tjerët.

Mesazhi i Komisionit Europian është që përgatitja për emergjencat të mos fillojë vetëm kur ndodh fatkeqësia, por të bëhet pjesë e jetës së përditshme në shtëpi, shkolla dhe komunitete.