TIRANË — Kryeministri Edi Rama i është drejtuar zyrtarisht NATO-s përmes Ministrit të Mbrojtjes, Ermal Nufi, duke kërkuar vendosjen e ekipeve të specializuara të Aleancës për përballimin e fushatave të dezinformimit rus dhe iranian, të cilat sipas ekzekutivit po nxisin protestat popullore në vend.

Sipas një raportimi të hollësishëm të medias ndërkombëtare Politico, Ministri Nufi ka deklaruar se gjatë vitit të fundit janë vërejtur me shqetësim fushata kibernetike që nxisin urrejtjen dhe zemërimin shoqëror, duke pretenduar se pas tyre qëndrojnë organizata me lidhje të tërthorta me Moskin. Megjithatë, ekspertët e komunikimit dhe të drejtave të shoqërisë civile, përfshirë SCiDEV, kanë theksuar se nuk ekziston asnjë provë faktike që lidh lëvizjet e protestuesve me ndërhyrjet e huaja keqdashëse, duke e cilësuar narrativën e qeverisë si një përpjekje për delegjitimimin e ankesave publike.

Diplomatët e lartë të NATO-s kanë konfirmuar gatishmërinë për të shqyrtuar dërgimin e ekipeve të reagimit hibrid — të ngjashme me ato të vendosura më parë në Mal të Zi dhe Lituani — por kanë lëshuar një paralajmërim të prerë ndaj Tiranës zyrtare.

Sipas përfaqësuesve të Aleancës, mbështetja teknike dhe mbrojtja kibernetike e NATO-s nuk duhet në asnjë rrethanë të përdoret si instrument për llogari apo përfitime të politikës së brendshme, ndërsa proceset zgjedhore të maiut dhe zhvillimet sociale kërkojnë transparencë të plotë.

Artikulli i Plotë:

Ministrat e mbrojtjes të Malit të Zi dhe Shqipërisë duan që NATO të dërgojë ekspertë për t’i ndihmuar ata të kundërshtojnë dezinformimin në rritje rus, ndërsa Moska rrit sulmet hibride në të gjithë Evropën. Në intervista të ndara, Ministri malazez i Mbrojtjes, Dragan Krapoviç, dhe homologu i tij shqiptar, Ermal Nufi, thanë se aleanca duhet të rrisë mbështetjen e saj ndërsa përballen me fushata në mediat sociale që, sipas tyre, synojnë të destabilizojnë vendet e Ballkanit.

“Rusia po zhvillon vazhdimisht… fushata informuese që synojnë dobësitë e shoqërive malazeze dhe shoqërive të tjera në Ballkanin Perëndimor”, tha Krapoviç.

Thirrja vjen në një kohë kritike, ndërsa Podgorica po punon për t’u bashkuar me BE-në deri në vitin 2028 dhe Tirana deri në fund të dekadës. Mali i Zi gjithashtu do të mbajë zgjedhje parlamentare në verën e vitit 2027, ndërsa Shqipëria do të mbajë zgjedhje lokale në maj. Ministrat në të dy vendet janë të qartë se kanë nevojë për ndihmë në adresimin e operacioneve të ndikimit online.

Aleatët e NATO-s ranë dakord për herë të parë të krijonin ekipe reagimi hibrid në vitin 2018. Antonio Missiroli, një ish-ndihmës sekretar i përgjithshëm i NATO-s për sfidat e sigurisë në zhvillim, tha se një ekip zakonisht përbëhet nga rreth një duzinë ekspertësh të huazuar nga qeveritë anëtare. Ata ndihmojnë në koordinimin e një reagimi, monitorojnë kërcënimet dhe dërgojnë një sinjal mbështetjeje politike.

“Padyshim, kapacitetet tona në aspektin e modernizimit të pajisjeve, kapaciteteve njerëzore, kapaciteteve administrative, kapaciteteve [të komunikimit strategjik] nuk janë të zhvilluara”, tha ministri malazez.

Nufi tha se NATO duhet të jetë “më aktive në identifikimin e mënyrave për të luftuar aktorët keqdashës në internet, duke vendosur protokolle brenda vendeve të NATO-s dhe duke pasur ekipe reagimi për të ndihmuar çdo vend që ka nevojë”.

Por ky debat është bërë politikisht i ngarkuar në Shqipëri, ku kryeministri Edi Rama ka fajësuar Rusinë dhe Iranin për nxitjen e protestave të vazhdueshme kundër korrupsionit që kanë përfshirë vendin që nga maji. Nufi tha se Tirana kishte parë një rritje të fushatave në mediat sociale gjatë vitit të kaluar, “që nxisin urrejtje dhe zemërim”.

“Organizata të lidhura indirekt me Rusinë. Ne kemi parë ndërveprimet e tyre në internet. NATO duhet ta shqyrtojë më nga afër këtë çështje”, tha ai.

Por ekspertja e komunikimit dhe bashkëthemeluese e organizatës kërkimore SCiDEV me seli në Tiranë, Blerjana Bino, tha se ndërsa Shqipëria ka dokumentuar fushata në mediat sociale të lidhura me Rusinë për çështje të tjera, asnjë provë nuk e mbështet pretendimin e Ramës.

"Ne e shohim këtë përpjekje nga qeveria si një mënyrë për të delegjitimuar ankesat legjitime publike të qytetarëve", tha ajo.

Si Rusia ashtu edhe Irani kanë mohuar çdo përfshirje në lëvizjen protestuese. Por dezinformimi rus ka marrë formën e fushatave në mediat sociale që synojnë anëtarësimin në BE dhe NATO, dhe kanë nxitur luftëra kulturore, përfshirë çështjet LGBTQ, tha ekspertja e komunikimit Bino.

"Mediat lokale i kanë amplifikuar disa nga këto narrativa", shtoi ajo.

Në Mal të Zi, Moska zhvillon fushata informuese për të mbledhur mbështetje për partitë opozitare pro-serbe dhe rusofile dhe shfrytëzon rrjetet e saj përmes Kishës Ortodokse Serbe lokale, tha Ljubomir Filipoviç, një shkencëtar politik dhe ekspert i ndikimit të huaj në Universitetin Shtetëror të Arizonës. Muajin e kaluar, policia arrestoi blogerin kryesor ushtarak pro-Kremlinit, Mikhail Zvinchuk, me dyshimin për përhapjen e ndikimit rus. Krapoviç tha se zgjedhjet e Malit të Zi në vitin 2027 do të sjellin më shumë nga këto sfida. Ai gjithashtu bëri thirrje që më shumë zyrtarë të lartë të NATO-s të vizitojnë vendin, duke thënë se kjo do të sinjalizonte rëndësinë e Malit të Zi për aleancën.

“NATO dhe BE duhet të qëndrojnë shumë të pranishme… praktikisht dhe politikisht”, tha ai.

Mbështetja publike për NATO-n ndryshon ndjeshëm midis dy vendeve. Sipas një sondazhi të kohëve të fundit të NATO-s të kryer këtë pranverë dhe të parë nga POLITICO, 95% e shqiptarëve mbështesin qëndrimin në aleancë, krahasuar me 52% të të anketuarve malazezë, përqindja më e ulët e çdo anëtari të NATO-s. Aleanca kishte dërguar më parë ekipe reagimi hibrid në Mal të Zi në vitin 2019 dhe në Lituani në vitin 2021. Aleanca dërgoi gjithashtu një ekip në Shqipëri në vitin 2022, pasi një sulm kibernetik iranian dëmtoi qeverinë dhe faqet e shërbimeve dixhitale që u drejtohen qytetarëve.

Thirrja nga të dy ministrat nënvizon ankthin e gjerë në Evropë rreth sabotimit rus dhe luftës hibride që zyrtarët e aleancës thonë se synon të prishë unitetin e aleancës dhe të ndalojë partnerët e Ukrainës të dërgojnë mbështetje ushtarake në Kiev. Ndërsa dërgimi i një ekipi zakonisht do të kërkonte konsensus midis anëtarëve të NATO-s, tre diplomatë të NATO-s, të cilëve u është dhënë anonimiteti për të folur lirisht, thanë se aleatët do të ishin të hapur për të shqyrtuar këtë mundësi. Por ata paralajmëruan se Shqipëria nuk duhet të përdorë asnjë përgjigje për arsye politike të brendshme. Një zyrtar i NATO-s, duke folur në emër të organizatës, tha se aleanca “mund të ofrojë mbështetje të mëtejshme, kur të kërkohet”. Zyrtari shtoi: Aleatët kanë rritur përgatitjet, pengimin dhe mbrojtjen kundër veprimeve destabilizuese, duke përfshirë përmirësimin e mbrojtjes së tyre kibernetike