TIRANË, 31 Tetor 2026 — Kryeministri Edi Rama ka njoftuar se qeveria po shqyrton vendosjen e një takse të lartë mbi pasuritë e paluajtshme për pronarët që blejnë apartamente dhe i mbajnë ato bosh, me qëllim futjen e tyre në tregun e qirave dhe frenimin e shtrenjtimit të kostove të strehimit.

Sipas kreut të ekzekutivit, rritja ekonomike dhe rritja e kostos së jetesës kërkojnë ndërhyrje fiskale për të barazpeshuar tregun e pasurive të paluajtshme, duke marrë si model praktikat e zbatuara në disa vende europiane:

“Një super taksë prone për ata që blejnë dhe mbajnë apartamente bosh, duke refuzuar t’i japin me qira. Është e drejta e tyre, por duhet të paguajnë njësoj siç po bëjnë në disa vende të tjera të Europës që po përballen me koston e rritur të apartamenteve.”

Deklarata e kryeministrit mbështetet nga gjetjet e fundit të shoqatës së ndërmjetësve të pasurive të paluajtshme (NAREA) dhe të dhënave të siguruara nga ekofin.al, të cilat tregojnë se norma kombëtare e vakancës së banesave në Shqipëri kalon masën 25%, duke u trefishuar krahasuar me vitin 2001.

Pasqyra e konsumit të energjisë dhe statusi i banesave

Të dhënat zyrtare nga kontratat familjare të energjisë elektrike (OSHEE/FSHU) konfirmojnë shkallën e lartë të mospërdorimit të rregullt të stokut të banesave në vend:

Gjithsej kontrata aktive familjare: 1,157,926 në vitin 2024; 1,175,894 në vitin 2025 (+1.55%)

Peshë me konsum zero çdo muaj: 20.6% në vitin 2024; 20.2% në vitin 2025 (rreth 1 në 5 kontrata)

Kontrata të pezulluara: 87,181 kontrata në vitin 2025

Së bashku me kontratat e pezulluara, rreth 26% e të gjithë bazës së klientëve familjarë lidhet me një formë mospërdorimi. Ekspertët sqarojnë se këto shifra përfshijnë pronat e dyta, banesat sezonale apo kontratat e pezulluara për ndërtesa që nuk ekzistojnë më, por përbëjnë gjithsesi një tregues të fortë të mospërdorimit.

Bregdeti udhëheq normën e vakancës

Fenomeni i shtëpive të papërdorura shfaqet veçanërisht i lartë në zonat bregdetare të vendit. Qyteti i Vlorës regjistron normën më të lartë të vakancës me 52%, i ndjekur nga Durrësi me 44%.

Raporti e lidh këtë shifër me përqendrimin e kapitalit te blerjet për investim, përdorim sezonal, qira turistike apo ruajtje vlere, duke krijuar paradoksin ku rajonet me ndërtimet më të shumta nuk përdoren gjatë gjithë vitit si banesa kryesore.