Partitë arabe drejt një numri rekord mandatesh në zgjedhjet në Izrael, pjesëmarrja e palestinezëve në votime arrin nivele historike. Po arrijnë 19 mandate në Parlamentin me 120 vende

TEL AVIV – Pjesëmarrja e votuesve në komunitetet palestineze të Izraelit ka arritur rreth 80%, një nivel rekord, sipas të dhënave paraprake.

Partitë arabe në Izrael pritet të fitojnë 19 mandate në parlamentin izraelit me 120 vende sipas sondazheve në dalje të qendrave të votimit. Kjo, pasi pjesëmarrja e qytetarëve palestinezë të Izraelit në zgjedhje është rritur në nivelin më të lartë të disa dekadave të fundit.

Të dhënat e sondazheve pas votimit të së martës tregojnë se partitë kryesore të drejtuara nga arabët, Lista e Përbashkët dhe Ra’am, mund të sigurojnë së bashku një numër rekord prej 19 mandatesh në Knesset, parlamentin izraelit me 120 vende.

Me më shumë se një të tretën e votave të numëruara, Lista e Përbashkët po siguron mbi 9% të votave. Blloku opozitar, i udhëhequr nga partia Yashar e ish-shefit të Shtabit të Përgjithshëm të ushtrisë izraelite, Gadi Eisenkot, ishte pas koalicionit të udhëhequr nga partia Likud e kryeministrit Benjamin Netanyahu, megjithëse rezultatet ishin ende paraprake.

Sipas televizionit izraelit Channel 12, sondazhet e së martës vlerësuan se pjesëmarrja në votime e qytetarëve palestinezë të Izraelit kishte arritur rreth 80%, një shifër historike që tejkalon rekordin e vendosur në vitin 1999.

Kreu i Ra’am, e njohur ndryshe si Lista e Bashkuar Arabe, Mansour Abbas, shprehu shpresën se rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve do t’i mundësojnë bllokut kundër Netanyahut, ku përfshihet edhe partia e tij, të sigurojë 61 mandatet e nevojshme për të formuar qeverinë.

“Me shifrat që kemi aktualisht, nuk mund të formohet një qeveri”, deklaroi Abbas për Channel 12, përpara se të fillonin të publikoheshin rezultatet e para paraprake.

Abbas, partia Ra’am e të cilit aktualisht ka pesë mandate në Knesset dhe ishte pjesë e koalicionit që qeverisi Izraelin nga viti 2021 deri në vitin 2022, shtoi se të dyja blloqet kryesore politike kishin kontaktuar partinë e tij si përpara, ashtu edhe pas zgjedhjeve.

“Arabët nuk mund të mbahen jashtë”

Duke folur për Al Jazeera, Alon Pinkas, ish-ambasador izraelit, tha se formimi i një qeverie mund të rezultojë i vështirë për parti si ajo e Eisenkotit, e cila sipas sondazheve të mëparshme në dalje kishte një epërsi të ngushtë, pasi gjatë fushatës elektorale ato kishin premtuar se nuk do të formonin koalicione me partitë arabe.

“Kjo ka një çmim”, tha Pinkas, duke theksuar se “arabët nuk mund të mbahen jashtë dhe të merren në konsideratë apo të përfshihen vetëm atëherë kur keni nevojë për votat e tyre”.

Ai shtoi se partitë e drejtuara nga arabët do të paraqesin kërkesa që një qeveri koalicioni e udhëhequr nga partitë hebraike mund të mos jetë e gatshme t’i pranojë.

Netanyahu dhe koalicioni i tij i ekstremit të djathtë bënë përpjekje të minutës së fundit të martën për të nxitur mbështetësit e tyre të dilnin në votime, duke paralajmëruar për rritjen e pjesëmarrjes së qytetarëve palestinezë të Izraelit. Politikanët arabë e dënuan këtë taktikë, duke e cilësuar raciste dhe nxitëse.

Sipas dëshmitarëve, makina me flamujt e partisë Likud të Netanyahut qarkulluan nëpër Jerusalem, duke transmetuar me zë të lartë thirrjen islame për falje dhe duke u bërë thirrje mbështetësve të votonin, me argumentin se “arabët po votojnë”.

Në postimet e tij në rrjetet sociale, kryeministri, i cili po përballet me sfida të mëdha politike, theksoi radhët e gjata në qendrat e votimit në komunitetet arabe. Ai publikoi gjithashtu një fotografi që, sipas tij, tregonte votues arabë, mes tyre edhe gra të veshura me nikab, mbulesë që fsheh pjesën e poshtme të fytyrës, duke pritur në radhë për të votuar.

“Nëse nuk zgjohemi tani, do ta gjejmë veten me një qeveri të Mansour Abbas dhe Ahmad Tibi”, deklaroi ai, duke iu referuar dy prej përfaqësuesve kryesorë palestinezë në Knesset.

Edhe pjesëmarrja e përgjithshme në zgjedhje ishte historike, duke arritur nivelin më të lartë që prej vitit 1999. Sipas Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, 77,7% e votuesve morën pjesë në votimin e së martës.

Qytetarët palestinezë të Izraelit përbëjnë rreth 21% të popullsisë prej 10 milionë banorësh të vendit dhe tradicionalisht kanë marrë pjesë në zgjedhje në përqindje më të ulët sesa qytetarët hebrenj izraelitë.

“Një moment ekzistencial”

Gazetarja e Al Jazeera, Nour Odeh, duke raportuar nga Ramallahu, në Bregun Perëndimor të pushtuar, i përshkroi zgjedhjet si “një moment ekzistencial për palestinezët me shtetësi izraelite”.

Ajo vuri në dukje pjesëmarrjen rekord të këtij komuniteti, i cili është shndërruar në një bllok të rëndësishëm elektoral.

Sipas saj, në votime morën pjesë “edhe njerëz që zakonisht do t’i bojkotonin zgjedhjet, që nuk besonin se vota e tyre mund të kishte ndonjë ndikim, se mund të ndryshonte realitetin e tyre apo të ndikonte në diskriminimin sistematik me të cilin përballen”.

Odeh theksoi se Knesseti ka miratuar më shumë se 100 ligje që diskriminojnë qytetarët palestinezë të Izraelit, të cilët, sipas saj, përballen gjithashtu me diskriminim në shpërndarjen e fondeve shtetërore.

  Në foto: Kolonët izraelitë dhe efektivët e policisë kufitare presin në radhë për të votuar jashtë një qendre votimi gjatë zgjedhjeve parlamentare në Izrael, në Hebron, Bregu Perëndimor, të martën, më 27 tetor 2026. (Foto: AP/Leo Correa)