NASA përshpejton planet për bazë në Hënë, astronautët pritet të zbarkojnë brenda dy viteve

Agjencia amerikane e hapësirës, NASA, po përshpejton planet për ndërtimin e një baze të përhershme në Hënë dhe rikthimin e astronautëve në sipërfaqen e saj brenda vitit 2028.

Drejtori i NASA-s, Jared Isaacman, deklaroi gjatë një konference për shtyp në Qendrën Hapësinore Kennedy, në Florida, se agjencia synon të rikthejë ritmin intensiv të programit historik Apollo, për të përshpejtuar eksplorimin hënor dhe krijimin e një pranie të qëndrueshme njerëzore në Hënë.

Sipas planit të prezantuar, misioni Artemis III pritet të nisë gjatë verës së vitit 2027. Katër astronautë, tre amerikanë dhe një italian, do të udhëtojnë me anijen Orion, por nuk do të shkojnë në Hënë. Ata do të kryejnë prova të rëndësishme në orbitën e ulët të Tokës, duke testuar lidhjen e Orion me modulet hënore që po zhvillohen nga SpaceX e Elon Musk dhe Blue Origin e Jeff Bezos.

Këto manovra konsiderohen vendimtare për sigurinë e misioneve të ardhshme, pasi do të testojnë sistemet dhe procedurat që astronautët duhet të përdorin për të kaluar nga anija Orion te mjetet që do t’i zbresin në sipërfaqen hënore.

Rikthimi i njerëzve në Hënë në vitin 2028

NASA synon që misioni Artemis IV, i planifikuar për vitin 2028, të realizojë uljen e parë të astronautëve në Hënë që nga përfundimi i programit Apollo, më shumë se gjysmë shekulli më parë.

Për këtë operacion, agjencia amerikane do të mbështetet te teknologjitë e zhvilluara nga kompanitë private SpaceX dhe Blue Origin. Përzgjedhja përfundimtare e modulit që do të përdoret për uljen në Hënë do të varet nga rezultatet e testimeve dhe gatishmëria teknologjike.

Megjithatë, programi përballet me sfida të konsiderueshme. Vonesat në zhvillimin e mjeteve hapësinore dhe kërkesat e larta të sigurisë mund të ndikojnë në respektimin e afateve.

Isaacman theksoi se NASA duhet të veprojë me një ritëm të ngjashëm me atë të programit Apollo, kur Shtetet e Bashkuara arritën të dërgonin astronautët e parë në Hënë në vitin 1969.

Pekini po zhvillon gjithashtu plane për ndërtimin e një stacioni kërkimor pranë polit jugor të Hënës, në bashkëpunim me Rusinë.

Në polin jugor hënor, shkencëtarët besojnë se mund të gjenden rezerva të rëndësishme akulli. Ky burim mund të shndërrohet në ujë të pijshëm, oksigjen për astronautët dhe hidrogjen për karburant hapësinor.

NASA përgatit ndërtimin e bazës së parë

Planet amerikane parashikojnë që infrastruktura fillestare e bazës hënore të ndërtohet në disa faza, duke filluar me misione robotike.

Një prej hapave të parë pritet të realizohet deri në fund të vitit 2026, me dërgimin e pajisjeve dhe mjeteve robotike pranë polit jugor të Hënës.

Misionet pasuese do të transportojnë pajisje të tjera shkencore, mjete lëvizëse dhe teknologji që do të shërbejnë për eksplorimin afatgjatë.

Objektivi është që, kur astronautët e parë të misionit Artemis IV të mbërrijnë në vitin 2028, një pjesë e pajisjeve të nevojshme të jetë vendosur tashmë në sipërfaqen hënore.

Për të përshpejtuar operacionet, NASA po shqyrton gjithashtu përdorimin e kostumeve hapësinore më të lehta për misionet fillestare, ndërsa kompania Axiom Space vazhdon zhvillimin e kostumeve më të avancuara për qëndrime më të gjata.

Ndryshe nga programi Apollo, që kishte si objektiv kryesor dërgimin e astronautëve dhe kthimin e tyre në Tokë, strategjia e re amerikane synon krijimin e kushteve për praninë afatgjatë të njerëzve në Hënë.

Ky zhvillim konsiderohet gjithashtu një hap i rëndësishëm drejt misioneve të ardhshme me astronautë në Mars.