TIRANË, 25 Tetor 2026 — Çmimet e larta të karburanteve kanë thelluar ndjeshëm barrën financiare mbi familjet shqiptare. Me naftën që ka kaluar vlerën e 200 lekëve për litër prej korrikut të këtij viti — një nga nivelet më të larta në Evropë krahasuar me pagat mesatare në vend — përdorimi i automjeteve po ndryshon me shpejtësi.

Sipas një ankete të realizuar nga revista Monitor me 384 persona përmes platformës ECR (Engaged Citizens Reporting), 74% e qytetarëve deklarojnë se shpenzojnë mbi 15 mijë lekë në muaj për karburant, ndërsa për rreth 40% të tyre kjo kosto merr më shumë se 15% të buxhetit të përgjithshëm familjar.

Ndikimi te buxheti dhe sjellja e konsumatorëve

Nivelizimi i lartë i çmimeve ka detyruar shumicën e drejtuesve të mjetit të ndryshojnë zakonet e përditshme:

Reduktimi i lëvizjeve: Rreth 78.6% e të anketuarve kanë kufizuar përdorimin e makinës ose përshkojnë më pak kilometra (39.3% bëjnë më pak rrugë dhe 32.8% e përdorin më rrallë mjetin).

Varësia nga puna dhe familja: Rreth 46.1% e përdorin automjetin kryesisht për të shkuar në punë dhe 20.1% për nevojat e fëmijëve e familjes, duke e bërë të pamundur shmangien e tërësishme të lëvizjes.

Pamundësia për të investuar: Ndonëse 47.4% e qytetarëve kanë menduar zëvendësimin e mjetit me një model më ekonomike apo hibrid/elektrik, ata deklarojnë se nuk e përballojnë financiarisht blerjen e një automjeti të ri.

Thirrja për lehtësim fiskal dhe transport publik

Barra fiskale mbetet shqetësimi kryesor i qytetarëve, ku 80.8% e të anketuarve fajësojnë taksat e larta shtetërore si shkakun kryesor të çmimit të naftës. Tatimet si TVSH-ja, akciza (39.4 lekë/litër), taksa e qarkullimit (27 lekë/litër) dhe taksa e karbonit përbëjnë rreth 53% të çmimit final (rreth 90 deri 100 lekë për litër), duke e bërë naftën në Shqipëri 30-40% më të shtrenjtë se në vendet e rajonit si Maqedonia e Veriut, Kosova apo Mali i Zi.

Nga të anketuarit, 97.9% kërkojnë ndërhyrjen e shtetit, ku zgjidhjet më të kërkuara janë heqja e taksës së qarkullimit (29.9%) dhe ulja e akcizës (23.2%). Po ashtu, mbi 72% e qytetarëve shprehen të gatshëm të braktisin makinën private nëse vendi do të ofronte një rrjet të besueshëm dhe funksional të transportit publik.