Nga Marton Dunai / The Financial Times

Kryeministri shqiptar Edi Rama po përballet me kërcënimin më të madh ndaj qeverisjes së tij, pasi protestat, të nxitura fillimisht nga një propozim për zhvillimin e një projekti imobiliar nga Jared Kushner, janë përshkallëzuar në përplasje të dhunshme.

Studentët sulmuan ndërtesat qeveritare dhe shkaktuan trazira në qytete të ndryshme të Shqipërisë gjatë kësaj jave, duke kërkuar dorëheqjen e Ramës, uljen e tarifave të shkollimit dhe përmirësimin e shërbimeve arsimore.

Ata po u shtojnë pakënaqësitë e tyre kërkesave për luftën kundër korrupsionit dhe mbrojtjen e mjedisit, të cilat dhjetëra mijëra shqiptarë i kanë shprehur gjatë marshimeve paqësore që prej muajit maj, kur tensionet rreth planeve të Kushnerit për ndërtimin e një resorti bregdetar me vlerë 4 miliardë dollarë arritën kulmin.

Rama fajësoi për protestat “duar të huaja” dhe theksoi se nuk do të japë dorëheqjen.

“Si mund të nxiten të miturit të vendosin maska, të shkulin pllakat e trotuareve dhe të sulmojnë policinë?”, pyeti ai në një video të publikuar në Facebook të premten, teksa qëndronte përpara mbetjeve ende të tymosura të një kioske pranë zyrës së tij në kryeqytetin Tiranë.

Ndërtimi i kompleksit luksoz nga Kushner, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump, nisi në maj në bregdetin shqiptar, pranë ishullit të Sazanit, duke shkaktuar protesta për shkak të shqetësimeve se projekti do të dëmtonte një rezervat natyror ku jetojnë flamingot.

Zhvilluesit e projektit këmbëngulin se ai do të respektojë mjedisin.

Demonstratat u shndërruan në një lëvizje kundër korrupsionit të perceptuar, të pagëzuar me emrin “Revolucioni i Flamingove”.

Studentët u përleshën me policinë, e cila përdori gaz lotsjellës dhe ujëhedhës për të katërtën ditë radhazi në Tiranë, të premten.

Nxënësit e shkollave të mesme iu bashkuan studentëve universitarë në protesta, pavarësisht thirrjeve të përsëritura të zyrtarëve që prindërit t’i mbanin adoleshentët në shtëpi dhe që të gjithë të përmbaheshin nga dhuna.

Rama pretendoi se studentët ishin shfrytëzuar nga forca që synonin të pengonin zhvillimin e vendit dhe integrimin e tij në Bashkimin Evropian, pa specifikuar se cilave forca u referohej.

“A mendoni se është rastësi që pikërisht kur Shqipëria merr një tjetër dritë jeshile, pikërisht kur Shqipëria mbyll një tjetër kapitull [të negociatave të anëtarësimit], pikërisht kur Shqipëria i afrohet më shumë asaj ambicieje, atij objektivi historik, këtu shpërthejnë flakët? Nuk është aspak rastësi”, tha Rama në Facebook.

Udhëheqësit evropianë diskutuan këtë javë në Bruksel për zgjerimin e Bashkimit Evropian, një proces që i ka lënë vendet e Ballkanit Perëndimor prej kohësh në pritje të një perspektive reale për anëtarësim në BE.

Shqipëria ka mbyllur shumë kapituj të procesit të anëtarësimit gjatë viteve të fundit dhe është pranë përmbushjes së një standardi të rëndësishëm të BE-së për sundimin e ligjit, të njohur si IBAR.

Mario Bikarski, analist i lartë në kompaninë e inteligjencës së rrezikut Verisk Maplecroft, tha se megjithëse protestat përbëjnë sfidën më të madhe me të cilën Rama është përballur gjatë 13 viteve të tij në pushtet, ato nuk kanë gjasa të lëkundin pozicionin e tij si kryeministër apo të pengojnë përpjekjet e Shqipërisë për anëtarësim në BE.

“Ekziston një konsensus i fortë në Shqipëri se anëtarësimi në BE është diçka pozitive dhe e mirëpritur”, tha ai, duke shtuar se kryeministrit mund t’i duhet të bëjë lëshime ndaj protestuesve, si për shembull të heqë dorë nga planet për zhvillimin e projektit bregdetar me vlerë miliarda dollarë.

“Në të kaluarën, Rama ka treguar një qëndrueshmëri të jashtëzakonshme përballë sfidave të ndryshme”, tha ai.

“Opozita gëzon po aq pak besim sa qeveria në sytë e protestuesve dhe, për momentin, është e vështirë të shihet tani për tani si një alternativë ndaj një qeverie të drejtuar nga Rama.”