Media britanike BBC i kushton një analizë situatës së krijuar në Shqipëri, ku protestat janë shtrirë në disa qytete dhe përplasjet mes demonstruesve dhe policisë kanë shkaktuar dëme në institucione dhe biznese. Nga lëvizja “Flamingo” te revolta studentore, BBC analizon arsyet e pakënaqësisë, reagimin e qeverisë dhe ndikimin e mundshëm në rrugën e Shqipërisë drejt Bashkimit Evropian.

TIRANË – Protestat në Shqipëri janë përshkallëzuar, duke u shoqëruar me përplasje të dhunshme mes demonstruesve dhe policisë, sulme ndaj ndërtesave qeveritare dhe dëme në biznese private. Situata ka tërhequr vëmendjen e mediave ndërkombëtare, mes tyre edhe BBC, e cila i kushton një analizë zhvillimeve të fundit në vend, duke ngritur edhe pyetjen nëse Shqipëria mbetet një destinacion i sigurt për turistët.

Sipas medias britanike, përplasjet e fundit përbëjnë një përshkallëzim të dukshëm krahasuar me protestat e muajve të mëparshëm. Ndërsa Tirana ka qenë epiqendra e demonstratave, tensionet janë shtrirë edhe në qytete të tjera të rëndësishme, si Durrësi, Shkodra, Korça dhe Vlora.

Ajo që fillimisht u prezantua si një lëvizje studentore, me kërkesa për ndërhyrjen e qeverisë përballë kostos së lartë të arsimit, tarifave universitare, çmimeve të librave dhe rritjes së kostos së jetesës, është shoqëruar me episode të rënda dhune.

Protestues të maskuar kanë hedhur gurë drejt forcave të policisë, ndërsa efektivët janë përgjigjur me gaz lotsjellës, topa uji dhe shkopinj gome. Pamjet e një të riu që u rrëzua gjatë përplasjes me policinë, me këmbën e dëmtuar rëndë, kanë shkaktuar reagime të forta.

Sipas raportimit të BBC-së, në mesin e incidenteve janë edhe zjarret në ndërtesa institucionale, përfshirë një kat të Ministrisë së Arsimit, si dhe dëmtimet në objekte të tjera qeveritare.

Nga lëvizja “Flamingo” te revolta studentore

BBC e lidh situatën aktuale me muajt e protestave të zhvilluara në Tiranë nga lëvizja antiqeveritare “Flamingo”.

Për rreth 140 ditë, gjatë verës, qytetarë janë mbledhur në qendër të kryeqytetit, duke mbajtur fotografi të një flamingoje rozë dhe duke kërkuar dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama, i cili, sipas raportimit, është në mandatin e tij të katërt.

Protestat e lëvizjes nisën mes kundërshtive për një projekt të madh turistik në bregdetin e Adriatikut, të lidhur me Jared Kushner, dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump.

Demonstruesit kanë argumentuar se zhvillimi i projektit luksoz në një ishull pranë Vlorës mund të kërcënojë habitatin natyror të flamingove. Kundërshtitë janë ndërthurur me pakënaqësinë e përgjithshme për korrupsionin dhe pretendimet për përfshirjen e zyrtarëve të lartë në afera.

Sipas BBC-së, pjesëmarrja në protestat e mëparshme kishte qenë e larmishme, duke përfshirë të rinj, të moshuar dhe familje me fëmijë. Disa protestues ishin angazhuar edhe në pastrimin e hapësirave pas përfundimit të tubimeve.

Megjithatë, pas muajsh protestash dhe mungesës së rezultateve konkrete për kërkesat e tyre, numri i pjesëmarrësve në lëvizjen “Flamingo” ishte zvogëluar.

Tashmë, sipas medias britanike, situata duket ndryshe. Protestat e reja kanë marrë një karakter më të dhunshëm, ndërsa dhjetëra efektivë policie raportohet se janë lënduar.

Të rinjtë: Protestat paqësore nuk u dëgjuan

BBC ka intervistuar edhe të rinj që kanë marrë pjesë në protestat e fundit, të cilët e shohin përshkallëzimin si pasojë të muajve të tërë pakënaqësie.

Një protestuese e identifikuar si Livia është shprehur se pesë muajt e protestave paqësore janë përballur me poshtërim dhe tallje, duke krijuar bindjen se qeveria nuk ishte e gatshme të dëgjonte zërin e qytetarëve.

“Ky ishte një mesazh i qartë nga qeveria se zëri ynë nuk do të lejohet të dëgjohet”, citohet të ketë thënë ajo.

Një tjetër protestuese, Brunela, ka shprehur shqetësimin për mënyrën se si po zhvillohen ngjarjet dhe reagimin e institucioneve.

“Jam shumë e tmerruar sepse media dhe qeveria po reagojnë, veçanërisht tani. Nuk ishte vetëm zëri im, është zëri i të rinjve shqiptarë”, është shprehur ajo për BBC-në.

Media britanike vëren se mund të ketë një mbivendosje mes lëvizjes “Flamingo” dhe protestave studentore, megjithëse, sipas raportimit, drejtuesit e lëvizjes së mëparshme nuk e kanë deklaruar publikisht një lidhje të tillë dhe asnjë përfaqësues i lëvizjes studentore nuk është shfaqur si drejtues i saj.

Në themel të pakënaqësive të të dyja lëvizjeve mbeten shqetësimet për korrupsionin dhe kërkesa për përgjegjësi politike.

Si po reagon qeveria Rama?

Kryeministri Edi Rama ka vizituar disa prej ndërtesave të dëmtuara gjatë protestave dhe ka akuzuar kreun e opozitës, Sali Berisha, për nxitjen e kaosit.

Në deklaratat e tij publike, Rama e ka lidhur dhunën me opozitën shqiptare, duke e akuzuar atë se synon të pengojë përparimin e vendit.

“Është një luftë e verbër, e nxitur nga urrejtja më irracionale”, citohet të ketë deklaruar kryeministri.

Rama ka përjashtuar mundësinë e dorëheqjes, duke premtuar se do të dëgjojë qytetarët dhe do të trajtojë shqetësimet legjitime, ndërsa ka theksuar se synon ta mbajë Shqipërinë në rrugën e përparimit.

Nga ana tjetër, Partia Demokratike e drejtuar nga Sali Berisha ka organizuar vazhdimisht protesta kundër qeverisë. Megjithatë, BBC vëren se pjesëmarrja në tubimet e opozitës gjatë muajve të fundit ka qenë më e ulët krahasuar me numrin e protestuesve të përfshirë në lëvizjen e fundit.

Kjo ka ngritur pikëpyetje mbi shkallën e ndikimit të Berishës në zhvillimet aktuale, edhe pse ai mund të përpiqet të përfitojë politikisht nga pakënaqësia e qytetarëve.

Akuzat për ndërhyrje të huaja

Një tjetër çështje e ngritur në debatin publik lidhet me pretendimet për ndërhyrje të mundshme nga shërbime të huaja.

Sipas BBC-së, në mediat shqiptare janë hedhur akuza ndaj Serbisë, të shoqëruara me interpretime se Beogradi mund të jetë i interesuar të pengojë përparimin e Shqipërisë drejt Bashkimit Evropian.

Megjithatë, këto pretendime nuk paraqiten si të provuara. Kryeministri Rama ka folur për ndikime të huaja të mundshme, pa identifikuar publikisht një shtet konkret.

“Këto janë duar të huaja që nuk duan që Shqipëria të jetë në paqe”, citohet të ketë deklaruar ai.

Rama ka argumentuar gjithashtu se shpërthimi i tensioneve përkon me momentet kur Shqipëria shënon përparim në procesin e integrimit evropian.

Pavarësisht deklaratave të tilla, përgjegjësia për ngjarjet dhe pretendimet për ndërhyrje të huaja mbeten çështje që kërkojnë prova dhe verifikim nga autoritetet përkatëse.

A është e sigurt të vizitosh Shqipërinë?

Një nga pyetjet që ngre BBC në analizën e saj lidhet me sigurinë e turistëve që planifikojnë të vizitojnë Shqipërinë.

Sipas raportimit, megjithëse dhuna është shfaqur në disa qytete, ajo mbetet e përqendruar në zona dhe tubime të caktuara. Kjo nuk do të thotë se rreziku duhet nënvlerësuar, veçanërisht në vendet ku zhvillohen protesta.

Qeveria britanike u ka rekomanduar qytetarëve të saj që të ndjekin informacionet më të fundit përmes mediave, të shmangin demonstratat, tubimet e mëdha dhe grumbullimet politike, si dhe të zbatojnë udhëzimet e autoriteteve lokale.

Shqipëria mbetet një destinacion i njohur turistik, por zhvillimet e fundit mund të ndikojnë në perceptimin e sigurisë dhe në imazhin ndërkombëtar të vendit.

Përtej ndikimit në turizëm, protestat dhe mënyra se si do të menaxhohen ato kanë rëndësi edhe për aspiratën e Shqipërisë për anëtarësim në Bashkimin Evropian.

Në përfundim, analiza e BBC-së e paraqet krizën aktuale si një ndërthurje të pakënaqësisë sociale, protestave studentore, akuzave për korrupsion dhe përplasjes politike. Mbetet për t’u parë nëse autoritetet do të arrijnë të ulin tensionet dhe të krijojnë hapësirë për dialog, apo nëse vendi do të përballet me një valë tjetër përshkallëzimi.