TIRANË, 10 Tetor 2026 — Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) ka kërkuar një reformim të thellë të sistemit të financimit të pushtetit vendor në Shqipëri, duke paralajmëruar se struktura aktuale cenon autonominë financiare dhe qëndrueshmërinë e bashkive. Në një raport të asistencës teknike, FMN-ja vëren se decentralizimi fiskal ka mbetur pas reformave administrative, ndërsa të ardhurat që sigurojnë vetë njësitë vendore mbulojnë vetëm rreth gjysmën e shpenzimeve të tyre.

Institucioni financiar ndërkombëtar ngre shqetësimin për varësinë e lartë të bashkive nga taksa e ndikimit në infrastrukturë, e cila lidhet drejtpërdrejt me aktivitetin e ndërtimit dhe sjell luhatje të paqëndrueshme në planifikimin buxhetor. Për të garantuar burime të qëndrueshme, FMN-ja rekomandon që taksa mbi pasurinë e paluajtshme të shndërrohet në shtyllën kryesore të financimit vendor, përmes kalimit te vlerësimi i pronave sipas çmimeve të tregut, heqjes së zbritjes prej 50% për banesën e parë dhe përmirësimit të kadastrës fiskale.

Raporti sugjeron gjithashtu rritjen e normave të taksës mbi kalimin e pronësisë së pasurive të paluajtshme në nivele të ngjashme me ato të Bashkimit Evropian, si dhe mundësinë e aplikimit të një shtese vendore mbi tatimin mbi të ardhurat personale. Paralelisht, rekomandohet rishikimi i skemës së shpërndarjes së fondeve nga qeveria qendrore, duke forcuar transfertat e pakushtëzuara për t’u dhënë bashkive më shumë fleksibilitet në menaxhimin e burimeve.

Këto rekomandime vijnë në një moment kyç për pushtetin vendor, pas miratimit në Kuvend të reformës së re administrativo-territoriale, e cila redukton numrin e bashkive në vend nga 61 në 46. Zbatimi i strukturës së re territoriale do të kërkojë përshtatjen e mekanizmave financiare për të garantuar mbulimin e shpenzimeve dhe ofrimin e shërbimeve ndaj qytetarëve.