Një reportazh i The Wall Street Journal ka sjellë në vëmendje debatet dhe konfliktet që shoqërojnë projektet e investitorit amerikan Jared Kushner në Shqipëri, me fokus zhvillimet e parashikuara në Zvërnec dhe ishullin e Sazanit.

Reportazhi vendos përballë planeve për resorte luksoze, vila dhe superjahte pretendimet e banorëve për pronësinë e tokës, shqetësimet e ambientalistëve, hetimet e autoriteteve shqiptare dhe kostot që mund t’i ngarkohen shtetit shqiptar.

Në Zvërnec, projekti parashikon ndërtimin e një kompleksi me kapacitet për rreth 350 superjahte, 600 shtëpi, 1,400 apartamente dhe një park ujor me sipërfaqe rreth 80 mijë metra katrorë.

Sipas The Wall Street Journal, një pjesë e banorëve pretendojnë se pronat që kishin përfituar pas viteve ’90 përmes ligjit 7501 janë transferuar pa pëlqimin e tyre dhe më pas janë përfshirë në një transaksion me vlerë mbi 100 milionë dollarë me një kompani të lidhur me Kushner.

Banorët thonë se i kanë drejtuar letra Kushnerit në vitin 2024 dhe sërish në maj të vitit 2026, por nuk kanë marrë përgjigje.

Një tjetër pikë e reportazhit lidhet me ndikimin e projektit në mjedis. Zona e Zvërnecit përshkruhet si habitat i dhjetëra specieve të rrezikuara dhe i mijëra flamingove. Gazetarët kanë dokumentuar ndërhyrje në terren, përfshirë një rrugë mbi dunat dhe një urë mbi kanalin që lidh lagunën me Adriatikun.

Ambientalistët kanë shprehur shqetësim për ndikimin e këtyre ndërhyrjeve në ekosistem, ndërsa pretendojnë se sedimentet dhe dherat mund të pengojnë qarkullimin natyror të ujit.

Reportazhi ngre gjithashtu pikëpyetje mbi kohën e nisjes së punimeve. Sipas një dokumenti të cituar nga The Wall Street Journal, leja ishte dhënë më 29 prill, por nuk ishte ende e firmosur dhe kërkonte plotësimin e kushteve të tjera. Ndërkohë, në terren ishin evidentuar shenja ndërhyrjesh.

Sipas medias amerikane, Prokuroria shqiptare ka nisur hetime lidhur me disa dyshime, përfshirë ndërtimin e paligjshëm.

Qeveria shqiptare ka mohuar se në zonë kishte nisur ndërtimi, ndërsa kryeministri Edi Rama i ka përshkruar ndërhyrjet si “punime të kufizuara paraprake”. Edhe grupi i Kushner ka mohuar kryerjen e punimeve pa leje dhe ka deklaruar se projekti ndodhet ende në fazën e planifikimit.

Sazani dhe kostoja e pastrimit të municioneve Reportazhi trajton edhe projektin e dytë të Kushnerit në ishullin e Sazanit, ku parashikohet një investim rreth 1.4 miliardë dollarë për një resort luksoz.

Përtej planeve për ndërtimin e vilave dhe strukturave turistike, The Wall Street Journal ndalet te trashëgimia ushtarake e ishullit. Ish-ushtaraku Artur Meçollari flet për disa zona ku mund të ndodhen rreth 120 tonë municione të pashpërthyera.

Një ndryshim i marrëveshjes në vitin 2025, sipas reportazhit, ka kaluar te qeveria shqiptare barrën financiare për pastrimin e municioneve.

Në këtë mënyrë, The Wall Street Journal e paraqet projektin jo vetëm përmes perspektivës së investimit dhe zhvillimit turistik, por edhe përmes çështjeve që lidhen me pronësinë e tokës, mbrojtjen e mjedisit, procedurat e lejeve dhe kostot që mund të përballohen nga shteti shqiptar.