BRUKSEL – Komisioni Evropian ka miratuar një strategji të re me pesë shtylla për të përgatitur Bashkimin Evropian për valën e ardhshme të zgjerimit, duke propozuar reformimin e procesit të vendimmarrjes, kufizimin e të drejtës së vetos dhe integrimin e përpequr të vendeve kandidate në sektorë strategjikë.

Gjatë prezantimit të dokumentit, Komisionerja për Zgjerimin, Marta Kos, theksoi se zgjerimi do të rrisë peshën gjeopolitike e ekonomike të bllokut. Në kuadër të këtij plani, Komisioni Evropian ka identifikuar katër vende lidhëse në krye të procesit: Shqipërinë, Malin e Zi, Moldavinë dhe Ukrainën.

Shtyllat kryesore të planit të ri të BE-së përfshijnë:

Kufizimi i përdorimit të vetos: Komisioni kërkon kalimin nga unanimiteti drejt votimit me shumicë të cilësuar në fusha si sanksionet, lufta kundër mashtrimit fiskal dhe hapat ndërmjetësues të negociatave të anëtarësimit.

Integrimi gradual përpara anëtarësimit të plotë: Vendet kandidate që përmbushin standardet mund të përfshihen më herët në sektorë si energjia, transporti, inteligjenca artificiale dhe mbrojtja, si një përshpejtues i reformave.

Të drejta të barabarta dhe mbrojtje nga regresit: Anëtarët e rinj do të gëzojnë të drejta të barabarta, por BE-ja do të forcojë mekanizmat për ndërprerjen e fondeve ose pezullimin e të drejtës së votës nëse cenohet sundimi i ligjit. Gjithashtu, propozohet që anëtarët e rinj të mos përdorin kontestet dypalëshe për të bllokuar kandidatët e tjerë.

Përshtatja e politikave ekzistuese: BE-ja do të rregullojë fushat më të ndjeshme për të përballuar pranimin e anëtarëve të rinj, veçanërisht në sektorin e bujqësisë për shkak të ndikimit të Ukrainës.

Plani i punës (Roadmap) për katër kandidatët kryesorë: Më 28 tetor, së bashku me raportet e zgjerimit, Komisioni do të paraqesë udhërrëfyes me afate dhe objektivë të qarta për Shqipërinë, Malin e Zi, Moldavinë dhe Ukrainën.

Lidhur me ruajtjen e standardeve strikte gjatë këtij procesi, Komisionerja Marta Kos u shpreh:

“Integrimi gradual nuk është zëvendësim për anëtarësimin e plotë, është përshpejtuesi i zgjerimit. Nuk do të ketë rrugë të shkurtra; procesi do të vazhdojë të varet nga rezultatet individuale dhe përmbushja e reformave.”