PRISHTINË — Skadimi i afatit kushtetues më 6 tetor për zgjedhjen e presidentit të ri do të sjellë automatikisht shpërndarjen e Kuvendit të Kosovës dhe dërgimin e vendit në zgjedhje të parakohshme brenda 45 ditëve, por paqartësitë mbi ushtrimin e detyrës së kreut të shtetit kërcënojno me krizë kushtetuese.

Sipas vendimit të Gjykatës Kushtetuese, afati 60-ditor për zgjedhjen e presidentit përfundon sot në mesnatë. Ndryshe nga procedurat e zakonshme, nëse presidenti dështon të zgjidhet, lind një vakuum i ri institucional për shkak të skadimit të mandatit të ushtrueses së detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu.

Pikat kryesore të ngërçit kushtetues përfshijnë:

Kufiri gjashtëmujor: Haxhiu mori detyrën më 4 prill pas përfundimit të mandatit të Vjosa Osmanit. Sipas Nenit 90 të Kushtetutës, ushtrimi i kësaj detyre nuk mund të zgjasë më shumë se gjashtë muaj, afat i cili ka skaduar zyrtarisht më 4 tetor.

Mungesa e autoritetit për shpalljen e zgjedhjeve: Ekspertët e Institutit të Kosovës për Drejtësi (IKD) dhe Institutit Demokratik të Kosovës (KDI) vlerësojnë se Kushtetuta nuk përcakton se kush i ushtron kompetencat presidenciale pas këtij afati. Pa një ushtrues detyre me mandat të vlefshëm, mbetet e paqartë se kush do të ketë autoritetin ligjor për shpalljen e datës së zgjedhjeve të reja.

Rreziqet për sigurinë dhe funksionimin e shtetit: Presidenti ushtron edhe rolin e Komandantit Suprem të Forcës së Sigurisë së Kosovës. Zbrazëtira institucionale lë pa mbulim funksional këtë detyrë dhe mjaft kompetenca të tjera shtetërore.

Shoqëria civile i ka bërë thirrje drejtuesve të institucioneve t’i drejtohen Gjykatës Kushtetuese për interpretimin e ushtrimit të funksionit presidencial pas datës 4 tetor, ndërsa në mungesë të një marrëveshjeje politike apo interpretimi zyrtar, çështja rrezikon të përfundojë sërish për shqyrtim në Kushtetuese.