STAMBOLL – Një flluskë e madhe financiare ka shpërthyer në Turqi, duke përfshirë shtatë kompani investimesh me një vlerë të përgjithshme prej rreth 18 miliardë eurosh dhe duke prekur afro gjysmë milioni investitorë privatë.

Skema, e cila nisi rreth dy vjet më parë, bazohej në investimin e 131 fondeve në kompani me aksione pak të tregtueshme në bursë, duke ngritur artificialisht çmimet e tyre. Në kulmin e rritjes, kompania “Hedef” u shndërrua përkohësisht në subjektin e dytë më të madh për nga kapitalizimi në Bursën e Stambollit. Kriza shpërtheu në mesin e shtatorit kur kompania “Pusula” dështoi të kryente pagesat, duke nxitur panik dhe rënie drastike të aksioneve, ku vetëm ato të “Hedef” ranë nga 360 në 8 lira turke.

Lidhur me ndikimin e kësaj goditjeje në sistemin bankar dhe financiar të vendit, Ministri i Financave i Turqisë, Mehmet Şimşek, u shpreh:

“Kriza nuk përbën një rrezik sistemik, pasi kompanitë e përfshira përfaqësojnë vetëm një pjesë të vogël të sektorit tonë financiar.”

Gjatë hetimeve të zgjeruara, autoritetet kanë arrestuar mbi 45 persona, mes të cilëve presidentin e kompanisë “TERA”, Emre Tezmen, si dhe dy anëtarët e bordit, Kerem dhe Emre Alkin (njëri ish-ambasador në OECD dhe tjetri rektor universiteti). Skandali ka prekur edhe sferën politike, ku Fatma Betül Sayan Kaya, ish-ministre dhe nënkryetare e partisë në pushtet AKP, dha dorëheqjen pas akuzave se kishte tërhequr fitimet përpara shpërthimit të krizës.

Komisioni i Tregjeve të Kapitalit të Turqisë ka urdhëruar likuidimin e 131 fondeve brenda një afati gjashtëmujor, ndërsa Bursa e Stambollit përjashtoi 27 kompani nga indeksi BIST 100. Për shkak të pamjaftueshmërisë së mezo-kapitalit për dëmshpërblim të plotë, autoritetet po shqyrtojnë skema kompensimi ku përparësi do t’u jepet investimeve nën 1 milion lira (rreth 18 mijë euro), si dhe kthimit vullnetar të fitimeve nga investitorët që u tërhoqën përpara falimentimit.