VINH MOC – Përpara vitit 1965, Vinh Moc ishte thjesht një fshat i qetë peshkatarësh në Vietnamin qendror. Megjithatë, pozicioni i tij strategjik pranë vijës ndarëse mes Vietnamit të Veriut dhe ai të Jugut e shndërroi atë në një nga zonat më të bombarduara në planet gjatë Luftës së Vietnamit.

Për më shumë se tetë vjet, forcat amerikane hodhën rreth nëntë mijë ton eksploziv mbi këtë rajon. Në pamundësi për t’u larguar, banorët vendas zgjodhën të fshiheshin nën tokë, duke ndërtuar brenda dy vitesh kompleksin e njohur të tuneleve të Vinh Moc. Struktura nëntokësore u projektua me mure të trasha, tavane të harkuara dhe korridore në formë zigzagu për të zbutur valët e shpërthimeve.

Për rreth gjashtë vjet, qindra njerëz jetuan në këtë qytet të gërmuar nën tokë, i cili funksionoi si një komunitet i plotë me hapësira banimi dhe shërbime bazë. Brenda kompleksit u ndërtua edhe një maternitet nëntokësor, ku lindën të paktën 17 fëmijë ndërsa bombardimet vazhdonin në sipërfaqe.

Mbijetesa përmes strukturave nëntokësore nuk është një fenomen i kufizuar vetëm në Vietnam. Në ishullin Volin të Polonisë, regjimi nazist ndërtoi në mënyrë sekrete në vitin 1936 një kompleks të gjerë bunkerësh dhe tunelesh, duke shkelur Traktatin e Versajës. Sot, si tunelet e Vinh Moc ashtu edhe “Qyteti nëntokësor i Volinit” shërbejnë si muze dhe dëshmi historike të hapur për vizitorët.