Lëvizja studentore që prej nëntorit 2024 ka udhëhequr protesta masive kundër qeverisjes së Aleksandar Vuçiçit po hyn tashmë në garën elektorale, duke paraqitur listën e saj për zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 25 tetorit.

Lista studentore përfshin akademikë, profesionistë dhe figura publike, duke u distancuar nga strukturat tradicionale të partive politike. Lëvizja është shfaqur si një forcë e re politike pas gati dy vitesh protestash në qytete të ndryshme të Serbisë.

Sondazhet e publikuara gjatë muajve të fundit japin rezultate të ndryshme për raportin e forcave. Disa matje e nxjerrin listën studentore përpara Partisë Përparimtare Serbe, SNS, të lidhur me Aleksandar Vuçiçin, ndërsa sondazhe të tjera tregojnë epërsi të SNS-së.

Një nga sondazhet e publikuara së fundmi e vendoste listën studentore në 44.9 për qind të mbështetjes mes votuesve të vendosur, kundrejt 35.7 për qind për SNS-në. Në një tjetër matje, lista studentore arrinte në 48.5 për qind, ndërsa SNS-ja në 38.6 për qind.

Megjithatë, rezultate të tjera paraqesin një panoramë të kundërt. Një sondazh i Faktor Plus e rendiste SNS-në në 47.2 për qind, ndërsa listën studentore në 31.5 për qind. Diferencat mes matjeve tregojnë se sondazhet nuk japin një tablo të unifikuar për rezultatin e zgjedhjeve.

Protestat studentore nisën pas shembjes së një pjese të çatisë së stacionit hekurudhor në Novi Sad, më 1 nëntor 2024, ku humbën jetën 16 persona. Demonstratat u shndërruan në një nga sfidat më të mëdha politike ndaj pushtetit të Vuçiçit që prej ardhjes së SNS-së në pushtet.

Studentët kanë kërkuar përgjegjësi institucionale, transparencë dhe hetim të plotë të rrethanave të tragjedisë. Programi i tyre politik fokusohet në reforma institucionale, pavarësinë e drejtësisë, transparencën në prokurimet publike dhe forcimin e lirisë së medias.

Ndërkohë, Aleksandar Vuçiç ka njoftuar se do të largohet nga posti i presidentit më 27 shtator dhe do të kandidojë për postin e kryeministrit në zgjedhjet e 25 tetorit. Ai pritet të drejtojë fushatën e SNS-së në zgjedhjet parlamentare.

Kalimi i Vuçiçit nga presidenca drejt garës për postin e kryeministrit vjen në një moment kur qeveria e tij përballet me presionin më të madh politik të viteve të fundit.

Zgjedhjet e 25 tetorit pritet të jenë një moment i rëndësishëm për politikën serbe, pasi për herë të parë lëvizja studentore do të përballet drejtpërdrejt në zgjedhje me partitë tradicionale. Rezultati do të përcaktohet nga vota e qytetarëve, ndërsa sondazhet e deritanishme paraqesin rezultate të ndryshme për forcën e secilës palë.