Fibermaxxing, prirja e re ushqimore që po pushton rrjetet sociale, pse fibrat po marrin vendin e proteinave

Pas viteve kur proteinat dominuan prirjet ushqimore, vëmendja po zhvendoset te fibrat. “Fibermaxxing” është emri që po përdoret për rritjen e qëllimshme të sasisë së fibrave në ushqimin e përditshëm, një prirje që po përhapet veçanërisht te brezi Z dhe mijëvjeçarët.

Interesi lidhet me një ndryshim më të gjerë në mënyrën se si shihet ushqyerja. Në vend që vëmendja të përqendrohet vetëm te kaloritë, proteinat, yndyrnat dhe karbohidratet, gjithnjë e më shumë po flitet për shëndetin e zorrëve dhe mikrobiomën.

Fibrat nuk shërbejnë vetëm për funksionimin e mirë të zorrëve. Ato ushqejnë bakteret e dobishme të mikrobiomës, të cilat gjatë tretjes së fibrave prodhojnë përbërës që lidhen me metabolizmin, inflamacionin dhe shëndetin e përgjithshëm.

Për të rriturit rekomandohet zakonisht një konsum prej rreth 25 gramësh fibra në ditë. Megjithatë, shumë njerëz në vendet perëndimore konsumojnë më pak se kaq.

Burimet kryesore të fibrave janë bishtajoret, frutat, perimet, drithërat integrale, tërshëra, arrat dhe farat, si chia dhe fara e lirit. Mishi, peshku, vezët dhe produktet e qumështit nuk përmbajnë fibra.

Jo të gjitha fibrat veprojnë njësoj. Fibrat e tretshme ndihmojnë në ngadalësimin e përthithjes së glukozës dhe mund të ndikojnë në uljen e kolesterolit, ndërsa fibrat e patretshme ndihmojnë në lëvizjen e rregullt të zorrëve.

Rëndësi ka jo vetëm sasia, por edhe larmia. Konsumimi i fibrave nga burime të ndryshme ushqimore ndihmon në ruajtjen e një mikrobiome më të larmishme.

Bishtajoret janë ndër ushqimet më të dobishme në këtë drejtim, pasi përmbajnë si proteina bimore, ashtu edhe sasi të konsiderueshme fibrash. Thjerrëzat, qiqrat, fasulet, perimet, frutat dhe buka integrale mund të mbulojnë një pjesë të mirë të nevojave pa pasur nevojë për produkte të veçanta apo të shtrenjta.

Fibrat lidhen edhe me shëndetin metabolik. Studimet kanë gjetur lidhje mes konsumit më të lartë të fibrave dhe një rreziku më të ulët për sëmundje të zemrës, diabet të tipit 2 dhe shtim të tepërt në peshë.

Megjithatë, “fibermaxxing” nuk do të thotë se sa më shumë fibra të konsumohen, aq më mirë.

Rritja e menjëhershme e sasisë mund të shkaktojë fryrje, gazra, dhimbje barku ose diarre. Për këtë arsye, këshillohet që fibrat të shtohen gradualisht dhe të shoqërohen me konsum të mjaftueshëm uji.

Personat me sindromën e zorrës së irrituar ose probleme të tjera të aparatit tretës duhet të tregojnë më shumë kujdes dhe, kur është e nevojshme, të këshillohen me mjekun ose dietologun.

Ndërkohë, industria ushqimore po e ndjek nga afër këtë prirje. Gjithnjë e më shumë produkte po tregtohen si “të pasura me fibra” ose “miqësore me mikrobiomën”.

Por ekspertët kujtojnë se një ushqim i përpunuar nuk bëhet automatikisht i shëndetshëm vetëm sepse i janë shtuar fibra. Një pjatë me thjerrëza, fruta, perime ose drithëra integrale ofron shumë më tepër lëndë ushqyese sesa një produkt i përpunuar me fibra të shtuara.