Ftesa e Bashkimit Evropian për t’i ofruar Kanadasë statusin e “anëtares së asociuar” shënon një kthesë kryesore në gjeopolitikën globale, e nxitur nga presioni ekonomik dhe retorika e Presidentit Donald J. Trump. Ndonëse në fillim të mandatit të tij të dytë Trump propozoi idenë e kthimit të Kanadasë në shtetin e 51-të të SHBA-së, lufta e tij e vazhdueshme tregtare dhe politika e presionit e kanë shtyrë Otavën drejt Brukselit.

Propozimi i BE-së shihet nga ekspertët si një reagim i drejtpërdrejtë ndaj diplomacisë agresive të Uashingtonit. Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, nënvizoi se bashkëpunimi mund të thellohet në sektorë strategjikë si Arktiku, industria e mbrojtjes dhe mineralet kritike.

Pikat kyçe të analizës mbi raportet SHBA–Kanada–BE:

Reagimi i Donald Trump: Presidenti amerikan e cilësoi ofertën e BE-së si një "akt potencialisht armiqësor", duke kërcënuar me tarifa të rënda ose ndalimin e tregtisë me Evropën nëse iniciativa ndërmerret me qëllim të keq.

Qasja ndaj Hemisferës Perëndimore: Fiksimi i Trump me Kanadanë lidhet kryesisht me tregtinë dhe ekonominë. Përmes të ashtuquajturit “Korrigjimi Trump” i Doktrinës Monroe (të cilës i referohet shpesh si “Doktrina Donroe”), ai ka pretenduar kontrollin amerikan mbi fatin e hemisferës, duke ushtruar gjithashtu presion mbi Kubën, Panamanë dhe Grenlandën.

Efectet në politikën kanadeze: Tarifat ndaj çelikut, aluminit, drurit dhe sektorit të automobilave bashkuan opinionin publik në Kanada rreth Kryeministrit Mark Carney, i cili është pozicionuar si kundërshtar i politikave të Trump.

Samiti i tetorit: Kanadaja dhe BE-ja pritet të zhvillojnë një samit në fund të tetorit për të konkretizuar propozimet për një marrëdhënie më të ngushtë tregtare dhe mbrojtjeje.

Kjo zhvendosje diplomatike interpretohet nga analistët e Këshillit Atlantik dhe Këshillit për Marrëdhënie me Jashtë si një përpjekje e "fuqive të mesme" për të krijuar aleanca të reja mbrojtëse përballë qasjes agresive të administratës amerikane ndaj aleatëve tradicionalë.

Deklaratat kryesore mbi zhvillimet gjeopolitike:

— “Kanadaja ka qenë një partner shumë i rëndësishëm tregtar. Jo, nuk e shoh kështu. Nëse ata e bëjnë këtë, nëse e konsideroj si një akt armiqësor, do të vendos tarifa shumë serioze ose do të ndaloj tregtinë me Europën për shumë gjëra. Pra, nëse e bëjnë këtë, nëse Europa e bën këtë me një qëllim të keq, nëse është me qëllim të mirë, është në rregull, por nëse është me qëllim të keq, do të vendosim tarifa shumë të rënda ndaj Europës, gjë që është një mundësi.” — Donald J. Trump

— “Duhet ta shohim këtë veprim nga Kanadaja dhe BE?ja si një pasojë direkte e veprimeve dhe retorikës së Trump?it. Retorika rreth bërjes së Kanadasë shteti i 51?të dhe kërcënimet ndaj Groenlandës, të cilat ende janë shumë, shumë kontroverse dhe të kujtuara në Bruksel, janë vërtet kujtesë për të dyja palët se Shtetet e Bashkuara nuk janë domosdoshmërisht aleati i besuar që dikur ishin.” — James Batchik

— “Fuqitë e mesme duhet të veprojnë së bashku, sepse nëse nuk jemi në tryezë, jemi në menu.” — Mark Carney

— “BE?ja dëshiron të japë një mesazh se fuqitë e mesme kanë një zë dhe nuk do të lejohen të ngacmohen nga administrata Trump.” — Liana Fix

— “Donald Trump ka qenë më i butë ndaj disa prej kundërshtarëve tanë, kryesisht Rusisë dhe Kinës, ndërsa ka dyfishuar përpjekjet dhe ka marrë një qasje të gëzuar për të thumbuar aleatët tanë të mëparshëm. Po shihni gjithnjë e më shumë europianë që e marrin këtë seriozisht dhe thonë: mirë, nëse kjo është vërtet situata, nëse ky është trajtimi që Shtetet e Bashkuara u rezervojnë aleatëve, atëherë ata thjesht do të kërkojnë alternativa diku tjetër.” — James Batchik