Numri i personave mbi 64 vjeç që vazhdojnë të mbeten aktivë në tregun e punës po rritet me ritme të shpejta, ndërkohë që brezi i ri përballet me rënie të shkallës së punësimit. Të dhënat më të fundit zyrtare të INSTAT tregojnë se në tremujorin e dytë të vitit 2026, numri i të punësuarve të kësaj moshe arriti në rreth 145 mijë persona, duke shënuar një rritje prej 10.5% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Në një horizont më të gjerë kohor, krahasuar me vitin 2023 ku numëroheshin 71 mijë të punësuar mbi 64 vjeç, shifra është më se dyfishuar.

Kjo zhvendosje demografike në sektorin e punësimit po nxitet kryesisht nga emigracioni i të rinjve dhe tkurrja e brezit që hyn në tregun e punës. Si pasojë, shumë biznese e kanë të vështirë të zëvendësojnë stafin që del në pension. Përballë mungesës së përvojës apo mospërputhjes së aftësive të të rinjve me kërkesat e tregut, sipërmarrësit po zgjedhin të mbajnë në punë punonjësit me eksperiencë në vend që të investojnë në trajnime të reja.

Nga ana tjetër, mbajtja aktive e të moshuarve lidhet drejtpërdrejt me nevojën për të përballuar koston e rritur të jetesës. Sipas të dhënave të Eurostat, sistemi i pensioneve në Shqipëri regjistron shkallën më të ulët të zëvendësimit në Evropë, ku pensioni mesatar bruto mbulon vetëm 30% të pagës mesatare të grupit moshor 50-59 vjeç. Ulja e vlerës reale të pensioneve të reja e bën punësimin e vazhdueshëm një mjet domosdoshmërie për mbijetesë ekonomike.

Kjo situatë konfirmohet edhe nga raporti i Anketës Evropiane të Kushteve të Punës (EWCS), ku burrat shqiptarë deklarojnë se dëshirojnë të punojnë mesatarisht deri në moshën 67.4 vjeç. Kjo mbetet shifra më e lartë mes 35 vendeve të analizuara në kontinent, duke reflektuar faktin se për shumë qytetarë dalja e parakohshme nga tregu i punës nuk është një opsion i përballueshëm financiarisht.