TIRANË, 9 shtator 2026 – Shqiptarët vijojnë të kenë një nivel konsumi dukshëm më të ulët se qytetarët e Bashkimit Europian, ndërsa ushqimet zënë një pjesë shumë më të madhe të buxhetit familjar.

Sipas të dhënave të Eurostat për vitin 2025, konsumi individual aktual në Shqipëri arrin në 8,656 euro për banor në vit, ose rreth 20.3 miliardë euro në total. Në Bashkimin Europian, mesatarja është 27,463 euro për frymë.

Diferenca më e dukshme shfaqet te ushqimet dhe pijet joalkoolike. Në Shqipëri, për këtë kategori shpenzohen rreth 2,513 euro për banor në vit, që përbëjnë 29% të konsumit total. Në BE, shpenzimi mesatar është 2,847 euro për frymë, por pesha e tij në konsumin e përgjithshëm është vetëm 10.4%.

Kjo do të thotë se, ndonëse në vlerë absolute diferenca e shpenzimeve për ushqime nuk është e madhe, pesha që ushqimet zënë në buxhetin e konsumit shqiptar është rreth 2.8 herë më e lartë se mesatarja europiane.

Banesa dhe energjia

Një tjetër zë i rëndësishëm janë shpenzimet për banesën, ujin, energjinë elektrike, gazin dhe lëndët djegëse. Në Shqipëri ato arrijnë në rreth 1,172 euro për banor, ose 13.5% të konsumit total. Në BE kjo kategori përbën 18.8%.

Ndërkohë, për mobilim, pajisje shtëpiake dhe mirëmbajtjen e banesës, shpenzohen rreth 751 euro për frymë, duke zënë 8.7% të konsumit shqiptar, kundrejt 3.8% në BE.

Shëndetësia dhe transporti

Për shëndetësinë, shpenzimet e llogaritura arrijnë në 662 euro për banor, ose 7.6% të konsumit. Në BE, kjo kategori zë 13.4%.

Transporti përbën 6.7% të konsumit në Shqipëri, me rreth 576 euro për frymë, ndërsa mesatarja e BE-së është 9.9%.

Edhe shpenzimet për restorante dhe akomodim janë më të ulëta në Shqipëri: rreth 427 euro për banor, ose 4.9% e konsumit, krahasuar me 7.2% në BE.

Për veshje dhe këpucë, një shqiptar shpenzon mesatarisht rreth 205 euro në vit, ndërsa në BE shifra arrin në 881 euro për frymë.

Rekreacioni dhe turizmi, një kategori që kërkon interpretim

Një nga zërat më të lartë në statistikat shqiptare është ai i rekreacionit, sportit dhe kulturës, ku përfshihen edhe paketat turistike. Sipas të dhënave, shpenzimi arrin në 1,162 euro për frymë, ose 13.4% të konsumit total, kundrejt 6.9% në BE.

Megjithatë, kjo shifër nuk duhet interpretuar thjesht si tregues se familjet shqiptare shpenzojnë më shumë për argëtim. Metodologjia e llogaritjes së konsumit individual aktual është më e gjerë se shpenzimet që familjet deklarojnë drejtpërdrejt.

Sipas INSTAT, për këtë kategori përdoren edhe burime administrative dhe ekonomike, përfshirë të dhëna për sektorin e akomodimit dhe ushqimit, tregtinë, importet dhe TVSH-në. Në Anketën e Buxhetit të Familjeve 2024, familjet shqiptare raportuan një peshë shumë më të ulët, rreth 2.6%, për rekreacionin dhe kulturën.

Në këtë kuadër, Eurostat thekson se konsumi individual aktual nuk kufizohet vetëm te pagesat direkte të familjeve, por përfshin edhe shërbime individuale të financuara nga shteti, veçanërisht në fusha si shëndetësia dhe arsimi.

Në përgjithësi, të dhënat tregojnë se niveli i konsumit shqiptar mbetet ndjeshëm pas atij europian, ndërsa ushqimet vazhdojnë të zënë një pjesë shumë më të madhe të buxhetit të konsumit në Shqipëri.