Nxënësit në Shqipëri shënuan rezultate më të ulëta se mesatarja e OECD-së në matematikë, lexim dhe shkencë, vëren raporti PISA 2025 që doli sot dhe ka analizuar noa.al. Ky fakt evidentohet dhe në të dhënat më poshtë:

Sondazhi PISA 2025 u përqendrua në shkencë, me matematikën dhe leximin si fusha dytësore. Një vlerësim i të nxënit në botën dixhitale mati aftësitë kompjuterike të nxënësve për zgjidhjen e problemeve dhe aftësinë e tyre për të vetë-drejtuar të nxënit e tyre në një mjedis dixhital.

Në Shqipëri, 5 959 nxënës, në 160 shkolla, përfunduan vlerësimin, duke përfaqësuar rreth 22 800 nxënës 15-vjeçarë (rreth 72% të popullsisë totale të 15-vjeçarëve).

Nxënësit dhanë një test dy-orësh dhe secili nxënës u testua në dy lëndë. Nxënësve të ndryshëm iu dhanë pyetje të ndryshme testi dhe kombinime të ndryshme lëndësh (p.sh. shkencë e ndjekur nga leximi, ose matematikë e ndjekur nga shkenca, etj.). Pyetjet e testit ishin një përzierje pyetjesh me zgjedhje të shumëfishta dhe pyetjesh që kërkonin që nxënësit të ndërtonin përgjigjet e tyre.

Më herët sot, pak pas daljes së raportit, ministrja e Arsimit, Mirela Kumbaro, "e shiti" këtë raport si një sukses, por faktet e evidentuara flasin ndryshe.

Një përqindje më e vogël e nxënësve në Shqipëri sesa mesatarja në të gjitha vendet e OECD-së kishin performancën më të mirë (Niveli 5 ose 6) në të paktën një lëndë.

Në të njëjtën kohë, një përqindje më e vogël e nxënësve sesa mesatarja në të gjitha vendet e OECD-së arritën një nivel minimal aftësie (Niveli 2 ose më i lartë) në të tre lëndët (Pamje më poshtë).

Në zgjidhjen e problemeve kompjuterike, rezultati mesatar i studentëve në Shqipëri ishte më i ulët se mesatarja e OECD-së.

Edhe në shkencë jemi dobët: Rreth 61% e nxënësve në Shqipëri arritën Nivelin 2 ose më të lartë në shkencë, por mesatarja e OECD-së është 74%). Të paktën, këta nxënës mund të njohin shpjegimin e saktë për fenomenet e njohura shkencore dhe mund ta përdorin këtë njohuri për të identifikuar, në raste të thjeshta, nëse një përfundim është i vlefshëm bazuar në të dhënat e ofruara.

Në Shqipëri, vetëm 1% e studentëve kishin rezultatet më të mira në shkencë, që do të thotë se ata ishin të aftë në Nivelin 5 ose 6, por mesatarja e OECD-së është shtatë herë më e lartë ose 7%). Këta studentë mund t’i zbatojnë në mënyrë krijuese dhe autonome njohuritë e tyre mbi shkencën në një gamë të gjerë situatash, duke përfshirë edhe ato të panjohura.

Çfarë dinë dhe mund të bëjnë nxënësit në matematikë

Në Shqipëri, 55% e nxënësve arritën të paktën Nivelin 2 të aftësive në matematikë, por sërish nën mesataren e OECD-së: 65%). Të paktën, këta nxënës mund të interpretojnë dhe njohin, pa udhëzime të drejtpërdrejta, se si një situatë e thjeshtë mund të përfaqësohet matematikisht (p.sh., krahasimi i distancës totale nëpër dy rrugë alternative ose konvertimi i çmimeve në një monedhë të ndryshme).

Rreth 2% e nxënësve në Shqipëri kishin rezultatet më të mira në matematikë, që do të thotë se ata arritën Nivelin 5 ose 6 në testin e matematikës PISA (mesatarja e OECD-së: 8%). Përqindjet më të mëdha të nxënësve që arritën Nivelin 5 ose 6 u vunë re në shtatë vende dhe ekonomi aziatike: BSJZ (Kinë) (54%), Singapori (37%), Taipei Kinez (32%), Makao (Kinë) (29%), Koreja (23%), Japonia (22%) dhe Hong Kongu (Kinë) (21%). Në këto nivele, nxënësit mund të modelojnë situata komplekse matematikisht dhe mund të zgjedhin, krahasojnë dhe vlerësojnë strategji të përshtatshme për zgjidhjen e problemeve për t’u marrë me to. Në 13 vende dhe ekonomi pjesëmarrëse në PISA 2025, më shumë se 10% e nxënësve arritën aftësitë e Nivelit 5 ose 6.

Çfarë dinë dhe mund të bëjnë nxënësit gjatë leximit

Rreth 50% e nxënësve në Shqipëri arritën Nivelin 2 ose më të lartë në lexim, sërish nën mesataren e OECD-së që është 69%). Të paktën, këta nxënës mund të identifikojnë idenë kryesore në një tekst me gjatësi mesatare, të gjejnë informacion bazuar në kritere të qarta, megjithëse ndonjëherë komplekse, dhe mund të reflektojnë mbi qëllimin dhe formën e teksteve kur udhëzohen në mënyrë të qartë për ta bërë këtë. Përqindja e nxënësve 15-vjeçarë që arritën nivele minimale të aftësisë në lexim (Niveli 2 ose më i lartë) varionte nga 93% në Kinë në 4% në Ruandë.

Asnjë nxënës shqiptar nuk arriti Nivelin e leximit

Raporti që analizon noa.al evidenton se "në Shqipëri, pothuajse asnjë nxënës nuk arriti rezultate në Nivelin 5 ose më të lartë në lexim (mesatarja e OECD-së: 6%)".

Këta nxënës mund të kuptojnë tekste të gjata, të merren me koncepte që janë abstrakte ose kundërintuitive dhe të bëjnë dallime midis faktit dhe opinionit, bazuar në sinjale implicite që lidhen me përmbajtjen ose burimin e informacionit.