SHBA – Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara ka miratuar një rezolutë që synon një paraqitje më të saktë të përmasave reale të vendeve dhe kontinenteve në hartat e botës.

Rezoluta, e propozuar nga shtetet anëtare të Bashkimit Afrikan dhe Bahamasi, u miratua me 164 vota pro, ndërsa 6 vende abstenuan. Shtetet e Bashkuara ishin i vetmi vend që votoi kundër.

Nisma synon veçanërisht të ndryshojë mënyrën se si paraqitet Afrika në hartat botërore. Mbështetësit e saj argumentojnë se shtrembërimet e hartave tradicionale kanë krijuar prej kohësh një perceptim të pasaktë mbi përmasat reale të kontinenteve, duke kontribuar në atë që e cilësojnë si një “minimizim simbolik” të Afrikës në përfytyrimin kolektiv.

Pse po kërkohet një hartë e re? Një pjesë e madhe e hartave botërore është bazuar në projeksionin e Mercator-it, të krijuar nga hartografi evropian Gerardus Mercator në vitin 1569.

Projeksioni është i dobishëm për navigimin, pasi ruan drejtimet, por ka një kufizim të rëndësishëm: shtrembëron përmasat e sipërfaqeve. Vendet që ndodhen më larg ekuatorit paraqiten në mënyrë disproporcionale më të mëdha.

Një nga shembujt më të njohur është Groenlanda, e cila në hartën e Mercator-it duket shumë më e madhe nga sa është në realitet dhe mund të krahasohet vizualisht me Afrikën apo Amerikën e Jugut.

Në realitet, Groenlanda ka një sipërfaqe të përafërt me atë të Republikës Demokratike të Kongos, ndërsa Afrika është rreth 14 herë më e madhe se Groenlanda.

Equal Earth, alternativa e propozuar Rezoluta mbështet përdorimin e projeksionit Equal Earth, i cili synon të paraqesë më saktë raportet reale të sipërfaqeve të kontinenteve dhe vendeve.

Në këtë projeksion, ndryshimet janë të dukshme: Afrika paraqitet shumë më e madhe, ndërsa Evropa dhe veçanërisht Groenlanda shfaqen dukshëm më të vogla. Edhe Brazili zë një hapësirë më të madhe në raport me paraqitjen që ka në projeksionin e Mercator-it.

Equal Earth u prezantua në vitin 2018 dhe është krijuar si një alternativë ndaj projeksioneve që deformojnë sipërfaqet relative të rajoneve të globit.

Debati për mënyrën se si hartat ndikojnë në perceptimin e botës ka përfshirë edhe vende të tjera. Zelanda e Re ka ironizuar prej vitesh faktin se, për shkak të pozicionit në hartat botërore, vendi shpesh paraqitet në skaje ose lihet jashtë disa hartave.

Equal Earth ofron gjithashtu variante të ndryshme të hartës, përfshirë një version që vendos Oqeaninë në qendër, në vend të Greenwich-it në Londër, i cili historikisht është përdorur si një pikë referimi për kohën dhe gjeografinë globale.

Megjithatë, përdorimi i një projeksioni të ri nuk nënkupton ndryshim të menjëhershëm të të gjitha hartave. Platformat dixhitale të hartografisë, përfshirë Google Maps, vazhdojnë të përdorin variante të projeksionit të Mercator-it për arsye teknike dhe praktike.

Rezoluta e miratuar në OKB e rikthen kështu në qendër të vëmendjes debatin mbi mënyrën se si hartat jo vetëm paraqesin botën, por ndikojnë edhe në mënyrën se si ajo perceptohet. BBC