“Mos u martoni”, “shmangni femratdashësit” dhe “zgjidhni mirë burrin”. Një broshurë e vitit 1918 ka këshilla që, pas më shumë se një shekulli, ende tingëllojnë çuditërisht aktuale

Në vitin 1918, ndërsa gratë luftonin për të drejtën e votës, një aktiviste për të drejtat e grave shkroi një broshurë për martesën, ku u jepte vajzave të reja këshilla të drejtpërdrejta dhe mjaft të guximshme për të ardhmen e tyre. E habitshme është se sa aktuale tingëllojnë shumë prej tyre edhe sot.

Broshura sot ekspozohet në muzeun Pontypridd në Uells dhe përmbajtja e saj tregon se sa shumë kanë ndryshuar pikëpamjet për martesën dhe pozitën e gruas. Megjithatë, disa këshilla të shkruara më shumë se një shekull më parë tingëllojnë ende çuditërisht të njohura.

1. “Mos u martoni”

Këshilla e parë ishte ndoshta edhe më radikalja.

Ndërsa sot shumë gra zgjedhin lirshëm nëse duan të qëndrojnë beqare apo të martohen, më shumë se 100 vjet më parë një vendim i tillë ishte shumë i pazakontë.

Gratë shpesh rriteshin me bindjen se gjetja e një burri ishte një nga qëllimet më të rëndësishme të jetës së tyre.

Këshilla, megjithatë, u kërkonte grave të mendonin për dëshirat, ëndrrat dhe ambiciet e tyre, në vend që të ndiheshin nën presionin se duhej patjetër të gjenin një burrë dhe të martoheshin.

Mesazhi ishte i qartë: martesa nuk është një detyrim dhe një grua mund të zgjedhë edhe një rrugë tjetër në jetë.

2. “Shmangni bukuroshët, femratdashësit dhe aventurierët”

Për ato gra që vendosnin të martoheshin, këshilla ishte shumë e drejtpërdrejtë: zgjidhni mirë.

Aktivistja paralajmëronte gratë që të qëndronin larg burrave tepër të dhënë pas pamjes, femrave apo aventurave, pra atyre që nuk i merrnin seriozisht marrëdhëniet.

E përkthyer në gjuhën e sotme: qëndroni larg “playboy-ve”, femratdashësve dhe burrave që shmangin lidhjet serioze.

Një këshillë e thjeshtë, por që edhe sot tingëllon shumë e njohur.

3. “Kërkoni një burrë të fortë dhe të butë”

Kjo pjesë e broshurës ishte veçanërisht e ashpër ndaj burrave.

Në të thuhej se shumë burra ishin “dembelë, egoistë, të pamenduar, gënjeshtarë, pijanecë, të paaftë dhe të vrazhdë”.

Por pas këtyre fjalëve të forta fshihej një problem serioz i asaj kohe.

Në fillim të shekullit XX, gratë kishin shumë më pak të drejta se sot. Ato nuk kishin të drejtë vote, mundësitë për arsimim dhe punësim ishin të kufizuara dhe shumë prej tyre vareshin ekonomikisht nga burrat.

Për këtë arsye, zgjedhja e bashkëshortit mund të ndikonte jashtëzakonisht shumë në gjithë jetën e tyre.

Edhe sot zgjedhja e partnerit mbetet e rëndësishme. Një marrëdhënie e mirë mund të jetë burim mbështetjeje dhe sigurie, ndërsa partneri i gabuar mund të ketë pasoja serioze.

4. “Nëse doni që ai të jetë i lumtur, ushqejeni”

Kjo këshillë është ndoshta më tipikja për kohën kur është shkruar.

“E njëjta gjë vlen edhe për qentë”, bënte shaka aktivistja, duke lënë të kuptohej se rruga drejt zemrës së një burri kalon nga stomaku.

Sot, natyrisht, gatimi dhe pastrimi nuk konsiderohen më si detyra ekskluzive të gruas në martesë.

Megjithatë, një gjë ndoshta nuk ka ndryshuar shumë: një vakt i mirë mund të përmirësojë humorin dhe të krijojë një atmosferë të këndshme në shtëpi.

5. “Do të tregoheni më të mençura nëse nuk rrezikoni”

Në fund, aktivistja i rikthehet këshillës së saj të parë dhe e mbyll broshurën me paralajmërimin:

“Do të tregoheni më të mençura nëse nuk rrezikoni. Nuk ia vlen ky rrezik”.

Në një kohë kur gratë kishin shumë më pak të drejta dhe mundësi, martesa mund të nënkuptonte për shumë prej tyre edhe humbje të lirisë personale dhe pavarësisë.

Sot këto fjalë mund të shihen nga një këndvështrim krejt tjetër, por mesazhi mbetet i qartë: askush nuk duhet të hyjë në martesë vetëm sepse këtë e pret shoqëria.

Zgjedhja e partnerit të jetës është një nga vendimet më të rëndësishme që mund të marrë një njeri.

Dhe ndoshta këshilla më e vlefshme nga kjo broshurë mbi 100-vjeçare është pikërisht më e thjeshta:

Zgjidhni mirë personin me të cilin do të kaloni jetën. /noa.al