NASA ka nisur në hapësirë teleskopin e ri Nancy Grace Roman, një observator hapësinor i projektuar për të studiuar disa prej pyetjeve më të mëdha rreth universit.

Teleskopi, i emërtuar në nder të Nancy Grace Roman, një prej figurave të rëndësishme të programit hapësinor amerikan, u lëshua nga Kepi Kanaveral, në Florida, në bordin e raketës “Falcon Heavy” të kompanisë SpaceX.

Roman pritet të udhëtojë drejt pikës së dytë të Lagranzhit (L2), rreth 1.6 milionë kilometra larg Tokës. Sipas planit të misionit, teleskopit do t’i duhet rreth një muaj për të arritur në destinacion, ndërsa vëzhgimet e para shkencore pritet të nisin pasi të përfundojnë fazat e vendosjes dhe kalibrimit.

Një prej objektivave kryesore të misionit është studimi i energjisë së errët dhe materies së errët, dy prej komponentëve më misteriozë të universit. Shkencëtarët shpresojnë që të dhënat e mbledhura nga Roman të ndihmojnë në kuptimin më të mirë të zgjerimit të universit dhe mënyrës se si sillet graviteti në shkallë kozmike.

Teleskopi do të përdoret gjithashtu për kërkimin dhe studimin e ekzoplanetëve, pra planetëve që ndodhen jashtë Sistemit Diellor.

Një tjetër objektiv ambicioz është krijimi i një harte tridimensionale jashtëzakonisht të detajuar të universit. Vëzhgimet pritet të përfshijnë miliarda galaktika, duke u dhënë astronomëve një panoramë shumë më të gjerë të strukturës dhe evolucionit të universit.

Më i shpejtë se Hubble

Roman është projektuar me një fushëpamje shumë më të gjerë se Teleskopi Hapësinor “Hubble”, duke i mundësuar të vëzhgojë zona të mëdha të qiellit në një kohë shumë më të shkurtër.

Sipas NASA-s, vëzhgimet që Roman mund t’i realizojë brenda një muaji do t’i kërkonin “Hubble”-it rreth një shekull për t’i përfunduar.

Edhe sasia e të dhënave pritet të jetë e jashtëzakonshme. Ndërsa “Hubble” ka mbledhur qindra terabajt të dhëna gjatë dekadave të funksionimit, Roman pritet të prodhojë më shumë se 500 terabajt të dhëna shkencore në vit.

Misioni është planifikuar të zgjasë të paktën pesë vjet, me mundësi zgjatjeje nëse kushtet teknike dhe furnizimi me karburant e lejojnë.

Roman do t’i bashkohet një gjenerate të re observatorësh hapësinorë, përfshirë Teleskopin Hapësinor “James Webb”, i cili u lëshua në vitin 2021. Ndërsa Webb është optimizuar kryesisht për vëzhgime të detajuara të objekteve të largëta në gjatësi vale infra të kuqe, Roman do të fokusohet veçanërisht në vëzhgime të gjera të qiellit dhe në studimin e strukturës së universit në shkallë të madhe.