28 GUSHT 2026, 22:24 – LIFESTYLE – Norvegjia ka një monark të ri. Pas vdekjes së babait të tij, Harald V, Haakon VIII ka marrë fronin, duke nisur një kapitull të ri për monarkinë norvegjeze.

Haakon bëhet kështu mbreti i katërt i Norvegjisë që prej rikthimit të monarkisë së pavarur në vitin 1905, pas ndarjes së vendit nga Suedia.

Në detyrat e tij të para si monark, Haakon ka drejtuar një mbledhje të jashtëzakonshme të kabinetit, ku është shpallur titulli i tij mbretëror. Ai ka vendosur gjithashtu të vijojë me moton e përdorur nga i ati: “Gjithçka për Norvegjinë”.

Mbreti i ri trashëgon një monarki që vazhdon të gëzojë mbështetje të konsiderueshme në shoqërinë norvegjeze, por edhe një familje mbretërore që vitet e fundit është përballur me një sërë polemikash.

Kush është Haakon VIII?

Haakon lindi në vitin 1973 dhe është fëmija më i vogël i Harald V dhe mbretëreshës Sonja. Ai u bë princ i kurorës në vitin 1991, pas vdekjes së gjyshit të tij, mbretit Olav V.

Ndryshe nga disa anëtarë të familjeve mbretërore evropiane, Haakon u arsimua fillimisht në sistemin publik norvegjez. Më pas shërbeu në Marinën Mbretërore Norvegjeze dhe në vitin 1995 përfundoi studimet në Akademinë Detare Norvegjeze.

Më vonë ai u zhvendos në Shtetet e Bashkuara, ku studioi shkenca politike në Universitetin e Kalifornisë, Berkeley.

Për vite me radhë, Haakon ka punuar pranë të atit dhe ka marrë gradualisht më shumë përgjegjësi zyrtare. Në periudha kur Harald V nuk mund të ushtronte detyrat e tij për shkak të problemeve shëndetësore, Haakon ka shërbyer si regjent.

Historiani norvegjez Trond Noren Isaksen e ka përshkruar atë si një figurë më të rezervuar dhe analitike krahasuar me Haraldin, i cili njihej për karizmën dhe humorin e tij. Megjithatë, vitet e fundit Haakon është shfaqur më i çlirët në publik dhe ka treguar më shumë nga personaliteti i tij.

Martesa me Mette-Marit

Jeta private e Haakonit është bërë pjesë e rëndësishme e imazhit modern të monarkisë norvegjeze.

Në vitin 1999, ai takoi Mette-Marit Tjessem Høiby në një festival muzikor në Kristiansand. Lidhja e tyre shkaktoi debate të forta në Norvegji, pasi Mette-Marit ishte nënë beqare dhe e kishte një të kaluar që u konsiderua e pazakontë për bashkëshorten e ardhshme të mbretit.

Çifti u përball me kritika edhe për faktin se bashkëjetoi para martesës. Në atë kohë, disa kritikë paralajmëruan se lidhja mund të dëmtonte monarkinë.

Megjithatë, Mette-Marit gradualisht fitoi simpatinë e një pjese të madhe të publikut dhe martesa e tyre në vitin 2001 u pa si një shenjë e një monarkie më të përshtatur me shoqërinë moderne.

Çifti ka dy fëmijë: princeshën Ingrid Alexandra dhe princin Sverre Magnus. Ingrid Alexandra është e dyta në radhën e trashëgimisë së fronit dhe pritet të bëhet mbretëresha e ardhshme e Norvegjisë.

Polemikat që rëndojnë mbi familjen

Fillimi i mbretërimit të Haakonit vjen në një periudhë të vështirë për familjen mbretërore.

Mette-Marit është përballur me kritika lidhur me kontaktet e saj të mëparshme me Jeffrey Epstein. Dokumente të publikuara para nisjes së gjyqit ndaj djalit të saj treguan për kontakte të shpeshta mes tyre. Mette-Marit më pas kërkoi falje publikisht dhe pranoi se kishte treguar gjykim të dobët.

Ndërkohë, djali i saj nga një lidhje e mëparshme, Marius Borg Høiby, është përballur me një proces të bujshëm gjyqësor dhe është dënuar për përdhunim. Vendimi është apeluar.

Çështja është bërë edhe më e ndjeshme për familjen mbretërore pasi një prej episodeve të përfshira në proces lidhet me pronën e Haakonit në Skaugum, pranë Oslos. Pallati mbretëror ka theksuar se Høiby nuk është anëtar i familjes mbretërore dhe nuk ka status mbretëror.

Situata është komplikuar edhe nga gjendja shëndetësore e Mette-Marit, e cila u diagnostikua me fibrozë pulmonare në vitin 2018 dhe i është nënshtruar një transplanti të mushkërive.

Sfida e parë e mbretit të ri

Për Haakonin, nisja e mbretërimit përkon me një periudhë veçanërisht delikate. Ai duhet të përmbushë përgjegjësitë e tij si monark, ndërsa njëkohësisht përballet me polemikat që kanë prekur familjen e tij.

Ekspertët e monarkisë në Norvegji vlerësojnë se transparenca dhe komunikimi i drejtpërdrejtë me publikun do të jenë të rëndësishme për ruajtjen e besimit.

Megjithatë, monarkia norvegjeze vazhdon të gëzojë mbështetje të konsiderueshme. Haakon ka kaluar pjesën më të madhe të jetës duke u përgatitur për fronin dhe ka marrë gradualisht përgjegjësi më të mëdha.

Tashmë, sfida e tij është të ndërtojë identitetin e vet si mbret dhe të ruajë lidhjen e fortë që familja mbretërore ka krijuar me shoqërinë norvegjeze.