Përplasja mes kryeministres italiane Giorgia Meloni dhe presidentit amerikan Donald Trump po shihet si një paralajmërim për liderët europianë që besojnë se afërsia ideologjike me administratën amerikane mund t’u sigurojë marrëdhënie të privilegjuara me Uashingtonin.

Meloni, e cila dikur konsiderohej një prej aleateve më të afërta europiane të Trumpit, është përballur me kufijtë e një marrëdhënieje të ndërtuar mbi afërsinë politike dhe konservatore.

Përplasja mes tyre u thellua pasi Roma refuzoi t’i lejonte ushtrisë amerikane përdorimin e bazave italiane për bombardimet ndaj Iranit. Trump më pas kritikoi publikisht Melonin, duke pretenduar se asaj i mungonte guximi dhe duke e akuzuar se kishte kërkuar një fotografi me të për të përmirësuar pozitat e saj në sondazhe.

Meloni iu përgjigj duke deklaruar se fakti që ishte konsideruar "mikja" e Trumpit nuk i kishte sjellë asaj ndonjë përfitim në popullaritet.

Afërsia ideologjike nuk mjafton

Ekspertët e politikës së jashtme argumentojnë se përvoja e Melonit tregon kufijtë e aleancave të bazuara vetëm në përkatësinë ideologjike.

Stefano Stefanini, ish-ambasador i Italisë në NATO, thekson se parimi "America First" duhet të shërbejë si një sinjal alarmi për partnerët europianë, pasi kjo filozofi e vendos interesin amerikan mbi solidaritetin me aleatët.

Edhe Beniamino Irdi, ish-këshilltar i qeverisë italiane për politikën e jashtme, vlerëson se Meloni gaboi kur mendoi se botëkuptimi i përbashkët nacionalist dhe konservator do t’i mundësonte të ndërtonte një marrëdhënie të veçantë me Trumpin.

Sipas tij, natyra transaksionale e politikës së Trumpit bën që afërsia ideologjike të ketë vlerë vetëm deri në një pikë. Përtej saj, aleatët duhet të jenë në gjendje të ofrojnë diçka konkrete.

Nga e preferuara e MAGA-s te kufijtë e pushtetit

Kur ishte në opozitë, Meloni ishte një prej figurave të preferuara të lëvizjes MAGA. Ajo vlerësohej për qëndrimet kundër Brukselit, emigracionit të parregullt dhe asaj që e quante "ideologji woke".

Por pasi mori pushtetin, ajo u përball me kufizimet politike dhe institucionale që përcaktojnë vendimmarrjen e një kryeministri italian.

Trump dhe rrethi i tij, sipas analistëve, nuk arritën të kuptonin se Meloni nuk mund të veprojë pa kufizime dhe se duhet të marrë parasysh opinionin publik, institucionet italiane dhe interesat kombëtare të vendit.

Pas rikthimit të Trumpit në Shtëpinë e Bardhë në vitin 2025, Meloni u përpoq të paraqitej si një urë lidhëse mes Europës dhe Uashingtonit.

Megjithatë, kjo afërsi nuk i ka sjellë asaj përfitimet politike që priste. Tarifat amerikane ndaj importeve europiane, presioni ndaj vendeve të NATO-s për rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes dhe politika amerikane ndaj Iranit kanë prekur drejtpërdrejt interesat italiane.

Si u ndërtua lidhja me republikanët

Afrimi i Melonit me Partinë Republikane amerikane dhe figurat e MAGA-s nisi më shumë se një dekadë më parë, kur ajo ishte ende në opozitë.

Meloni mori pjesë në konferencat e Conservative Political Action Conference, ndërsa Steve Bannon u shfaq si një prej folësve kryesorë në festivalin politik Atreju të partisë së saj në vitin 2018.

Sipas politologëve, lëvizja MAGA i ofroi Melonit një hapësirë ndërkombëtare, një ideologji dhe një markë politike që e ndihmuan të forconte profilin e saj si konservatore kombëtare.

Megjithatë, pasi erdhi në pushtet, Meloni ndoqi një politikë më pragmatike sesa ajo e kërkuar nga krahu më radikal i MAGA-s.

Ajo ndërthuri masa më të ashpra kundër emigracionit të parregullt me rritjen e kuotave për emigrantët e ligjshëm dhe zbuti retorikën e saj ndaj Bashkimit Europian.

Ekuilibri i vështirë me Trumpin

Në fillim të mandatit të dytë të Trumpit, Meloni arriti të ruante një marrëdhënie relativisht të ngrohtë me administratën amerikane.

Ajo kundërshtoi hakmarrjen europiane ndaj tarifave amerikane, shmangu kritikat ndaj afrimit të Trumpit me Vladimir Putinin dhe nuk mori një qëndrim të drejtpërdrejtë për kërcënimet amerikane lidhur me Groenlandën.

Edhe pas sulmeve amerikane ndaj Iranit, Meloni nuk pranoi as t’i dënonte, as t’i mbështeste ato, duke argumentuar se nuk kishte informacionin e plotë mbi vendimmarrjen amerikane.

Por vendimi i Uashingtonit për të ndërmarrë sulme pa u konsultuar me aleatët europianë, përfshirë Italinë, i tensionoi marrëdhëniet.

Përplasja që e bëri konfliktin personal

Situata u përkeqësua më tej pas kritikave të Papës Leonit XIV ndaj luftës në Iran dhe reagimit të Trumpit ndaj qëndrimit të tij.

Për Melonin, heshtja ishte e vështirë, sidomos për shkak të identitetit të saj politik si një udhëheqëse konservatore dhe katolike.

Kritika e saj ndaj politikës amerikane zemëroi Trumpin, i cili e interpretoi qëndrimin e Melonit si mungesë mbështetjeje ndaj tij.

Roma tani po përpiqet të frenojë përçarjen dhe zyrtarët italianë këmbëngulin se marrëdhëniet dypalëshe me SHBA-në mbeten të forta.

Meloni dhe ministrat e saj po përpiqen gjithashtu të forcojnë marrëdhëniet me figura të tjera të administratës Trump, përfshirë Sekretarin e Shtetit Marco Rubio.

Mësimi për Europën

Analistët argumentojnë se vështirësitë e Melonit me Shtëpinë e Bardhë nuk lidhen vetëm me personalitetin e Trumpit, por edhe me filozofinë politike të lëvizjes MAGA.

Sipas tyre, "America First" e vendos interesin amerikan në qendër dhe e bën më të vështirë bashkëpunimin tradicional mes aleatëve.

Stefanini vlerëson se lëvizja MAGA është e përqendruar te vetvetja dhe izolacioniste, çka e bën të vështirë ndarjen e përgjegjësive me partnerët ndërkombëtarë.

Për Europën, përvoja e Melonit sjell një mësim të qartë: afërsia ideologjike me Uashingtonin nuk është garanci për një marrëdhënie të privilegjuar.

Në një politikë gjithnjë e më transaksionale, aleatët europianë duhet të jenë të aftë të mbrojnë interesat e tyre kombëtare, duke ruajtur njëkohësisht marrëdhëniet strategjike me Shtetet e Bashkuara.

Burimi: Financial Times