PRISHTINË – Kriza politike në Kosovë po thellohet, ndërsa përpjekjet për konstituimin e Kuvendit kanë kaluar edhe në përplasje fizike mes deputetëve të Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) dhe Lëvizjes Vetëvendosje. Përplasjet nuk kanë shkaktuar të lënduar.

Seanca konstituive vijon të mbetet e bllokuar, ndërsa partitë politike kërkojnë zgjidhje për ngërçin institucional dhe, në një fazë të dytë, për zgjedhjen e presidentit të vendit.

Kryeministri në detyrë dhe kreu i Vetëvendosjes, Albin Kurti, ka kërkuar kohë shtesë për arritjen e një marrëveshjeje politike, veçanërisht për çështjen e presidentit, duke e konsideruar këtë një nga çështjet kyçe për zhbllokimin e situatës.

Ndërkohë, PDK-ja dhe Aleanca kërkojnë që kryesuesi i seancës konstituive, Avni Dehari, të thërrasë vazhdimin e saj, pavarësisht se ka kaluar afati kushtetues për konstituimin e Kuvendit.

Përplasje mes deputetëve

Situata u përshkallëzua gjatë seancës, me debate të ashpra verbale dhe shtyrje fizike mes deputetëve të PDK-së dhe Vetëvendosjes.

Nënkryetarja e PDK-së, Vlora Çitaku, deklaroi se aktiviteti politik i partisë nuk do të kufizohet më vetëm brenda Kuvendit, por do të shtrihet edhe jashtë tij.

“Ne i bëjmë thirrje Albin Kurtit ta kthejmë vendin në binarë kushtetues, ta konstituojmë Kuvendin dhe t’u lejojmë deputetëve të ushtrojnë mandatet e tyre”, tha Çitaku.

Edhe shefi i grupit parlamentar të Aleancës, Besnik Tahiri, e cilësoi bllokimin e Kuvendit si cenim të rendit kushtetues dhe kërkoi që institucionet të funksionojnë.

Afati kushtetues ka kaluar

Sipas vendimit të Gjykatës Kushtetuese, Kuvendi duhej të konstituohej jo më vonë se 7 gushti, 30 ditë pas certifikimit të rezultateve të zgjedhjeve të 7 qershorit.

Seanca konstituive nisi më 6 gusht, por deputetët nuk arritën të zgjedhin kryetarin dhe nënkryetarët e Kuvendit.

Vetëvendosja kërkon që fillimisht të arrihet një marrëveshje politike për çështjet kryesore, veçanërisht për zgjedhjen e presidentit. PDK-ja dhe Aleanca, nga ana tjetër, këmbëngulin se kalimi i afatit nuk e eliminon detyrimin për vazhdimin dhe përfundimin e procesit të konstituimit.

LDK-ja, e cila ka zhvilluar bisedime me Vetëvendosjen për një bashkëqeverisje të mundshme, ende nuk ka arritur një marrëveshje përfundimtare.

Shoqëria civile kërkon ndërhyrjen e Gjykatës Kushtetuese

Për situatën e krijuar kanë reaguar edhe organizatat e shoqërisë civile. Katërmbëdhjetë organizata i janë drejtuar Gjykatës Kushtetuese me kërkesë për interpretimin e zbatimit të vendimit të saj dhe të afateve për konstituimin e Kuvendit.

Ndërkohë, 46 intelektualë dhe akademikë kanë bërë thirrje për formimin e institucioneve të reja dhe respektimin e rendit kushtetues.

Sipas tyre, zgjatja e krizës rrezikon funksionimin normal të institucioneve dhe mund të krijojë pasoja afatgjata për stabilitetin politik dhe institucional të Kosovës.

BE kërkon marrëveshje për presidentin

Edhe Bashkimi Evropian u ka bërë thirrje partive politike në Kosovë që të arrijnë sa më shpejt një marrëveshje për një kandidat të përbashkët për president.

BE ka paralajmëruar se vonesat në formimin e institucioneve mund të pengojnë reformat dhe të ndikojnë edhe në përfitimin e fondeve evropiane.

Në këtë situatë, një marrëveshje mes Vetëvendosjes dhe partive të tjera politike shihet si thelbësore për shmangien e një tjetër cikli zgjedhor.

Rreziku i zgjedhjeve të reja

Vetëvendosja ka 53 mandate, ndërsa së bashku me 10 deputetët e komuniteteve joserbe mund të sigurojë 63 vota, duke pasur potencialisht shumicën e nevojshme prej 61 votash për zgjedhjen e kryetarit të Kuvendit dhe formimin e qeverisë.

Megjithatë, zgjedhja e presidentit kërkon pjesëmarrjen e të paktën 80 deputetëve në sallë, çka e bën të domosdoshëm një konsensus më të gjerë politik.

Nëse nuk arrihet një marrëveshje për zgjedhjen e presidentit brenda afateve kushtetuese, Kosova mund të përballet sërish me zgjedhje të reja.

Një marrëveshje mes Vetëvendosjes dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës, e cila disponon 18 mandate, do të krijonte një shumicë prej të paktën 81 deputetësh, duke mundësuar teorikisht edhe sigurimin e pjesëmarrjes së nevojshme për zgjedhjen e presidentit.

Kriza aktuale shënon një tjetër episod të paqëndrueshmërisë institucionale në Kosovë, pas disa proceseve zgjedhore të zhvilluara brenda një periudhe relativisht të shkurtër. /DW