TIRANË — Qiraja mesatare në Tiranë konsumon rreth 93% të pagës mesatare neto mujore, duke e renditur kryeqytetin shqiptar të dytin në Europë për barrën e strehimit ndaj të ardhurave, sipas të dhënave të raportit të Tradingpedia.

Sipas raportit, në maj 2026 qiraja mesatare në Tiranë ishte rreth 710 euro në muaj, ndërsa paga mesatare neto llogaritej në 760 euro. Kjo do të thotë se një individ që jeton vetëm do t’i duhej të përdorte pothuajse të gjithë të ardhurën mujore vetëm për të paguar banesën.

Tirana renditet pas Lisbonës, ku qiraja mesatare prej rreth 1,331 eurosh përbën 99% të të ardhurave mujore. Pas kryeqytetit shqiptar vjen Kievi, ku qiraja zë rreth 88% të pagës mesatare neto.

Të dhënat tregojnë se problemi i Tiranës nuk lidhet vetëm me nivelin absolut të qirave, por veçanërisht me raportin e tyre me të ardhurat.

Në qytete të tjera europiane qiratë janë më të larta në vlerë, por pagat janë gjithashtu më të mëdha. Në Porto, për shembull, qiraja mesatare raportohet në rreth 1,108 euro në muaj, ndërsa në Malaga rreth 1,195 euro. Megjithatë, niveli më i ulët i të ardhurave në Tiranë e bën barrën relative të strehimit shumë më të rëndë.

Edhe Prishtina përballet me një barrë të konsiderueshme. Në maj, qiraja mesatare ishte rreth 326 euro, ndërsa paga mesatare neto rreth 583 euro. Kjo do të thotë se qiraja konsumonte rreth 56% të të ardhurave mujore.

Në Konstancë të Rumanisë, qiraja mesatare prej rreth 531 eurosh përbënte rreth 64% të pagës neto mujore.

Qiratë ditore dhe formalizimi i tregut

Tregu shqiptar i qirave po ndikohet gjithashtu nga përpjekjet e autoriteteve për të formalizuar aktivitetin e qiradhënies afatshkurtër përmes platformave si Airbnb dhe Booking.

Administrata Tatimore u ka kujtuar individëve që përfitojnë të ardhura nga dhënia me qira e banesave se këto të ardhura janë subjekt i tatimit 15%. Për personat që marrin të ardhura për të cilat nuk është mbajtur tatim në burim, detyrimi për deklarim mund të përfshijë edhe të ardhurat nga platformat e qiradhënies afatshkurtër.

Sipas administratës, individët që realizojnë të ardhura nga qiradhënia dhe nuk janë subjekt i mbajtjes së tatimit në burim duhet t’i deklarojnë dhe paguajnë detyrimet përkatëse brenda afateve të përcaktuara nga legjislacioni tatimor.

Formalizimi i aktivitetit ka shtuar kostot operative për pronarët që ofrojnë banesa me qira ditore, ndërsa në treg po vërehet një orientim i disa pronarëve drejt qirave afatgjata. Në të njëjtën kohë, qiraja afatshkurtër po bëhet gjithnjë e më shumë pjesë e aktivitetit të operatorëve dhe agjencive që menaxhojnë disa prona.

Administrata Tatimore ka deklaruar se përdor burime të ndryshme informacioni për të identifikuar të ardhurat nga qiradhënia dhe për të nxitur formalizimin e aktivitetit.

Problemi i përballueshmërisë

Përtej vlerës së qirasë, të dhënat nxjerrin në pah një problem më të gjerë: distancën mes kostos së banimit dhe të ardhurave të familjeve dhe individëve.

Një analizë e publikuar në qershor, bazuar gjithashtu në të dhënat e Tradingpedia, e rendiste Tiranën ndër qytetet europiane ku shpenzimet mujore të një individi të vetëm tejkalojnë pagën mesatare neto. Sipas kësaj llogaritjeje, një person me të ardhura prej 760 eurosh kishte nevojë për rreth 852 euro në muaj për të mbuluar shpenzimet e jetesës.

Kjo e vendos strehimin në qendër të debatit mbi koston e jetesës në kryeqytet. Për një pjesë të banorëve, zgjidhjet mbeten ndarja e qirasë, jetesa me familjen ose zhvendosja drejt zonave më të largëta nga qendra.

Ndërkohë, rritja e qirave dhe formalizimi i tregut të qiradhënies po ndryshojnë gradualisht mënyrën se si funksionon tregu i banesave në Tiranë.