Tiranë – Muaji gusht ka nisur me një rënie të mëtejshme të euros në kursin e këmbimit me lekun, duke shënuar një rekord të ri historik. Sipas kursit zyrtar të Bankës së Shqipërisë, euro u këmbye të hënën me 93.36 lekë, niveli më i ulët i regjistruar ndonjëherë.

Që nga fillimi i vitit 2026, euro është zhvlerësuar me 3.5% kundrejt lekut, ndërsa në krahasim me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar rënia ka arritur në 4.15%.

Sipas agjentëve të këmbimit valutor, dobësimi i monedhës europiane në këtë periudhë lidhet kryesisht me efektin sezonal të verës. Piku i sezonit turistik shoqërohet me rritje të flukseve hyrëse të valutës, duke shtuar ofertën e euros në treg dhe duke ushtruar presion për uljen e kursit të këmbimit.

Të dhënat historike tregojnë se kulmi i këtij efekti sezonal zakonisht regjistrohet nga gjysma e dytë e korrikut deri në gjysmën e parë të gushtit, çka e bën zhvillimin aktual në përputhje me tendencat e viteve të mëparshme.

Megjithatë, ekspertët vlerësojnë se rënia e euros nuk lidhet vetëm me faktorët sezonalë. Zhvlerësimi i saj ndaj lekut është një prirje që vijon prej më shumë se një dekade dhe është përshpejtuar pas pandemisë, paralelisht me rritjen e sektorëve të turizmit dhe pasurive të paluajtshme.

Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, bilanci i pagesave u përmirësua ndjeshëm gjatë vitit 2025, ndërsa deficiti i llogarisë korrente zbriti në 178 milionë euro, rreth 70% më pak krahasuar me vitin 2024. Kontributin kryesor në këtë përmirësim e dha sektori i turizmit.

Nga ana tjetër, tregu i pasurive të paluajtshme vijon të jetë destinacioni kryesor i investimeve të huaja direkte. Në tremujorin e parë të vitit 2026, investimet e huaja në këtë sektor arritën në 172 milionë euro, një rritje prej 65% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Këto investime përbënin rreth 43% të totalit të investimeve të huaja direkte, përqindja më e lartë e regjistruar ndonjëherë.

Në fund të tremujorit të parë, stoku i investimeve të huaja në pasuri të paluajtshme arriti në 2.83 miliardë euro, duke u rritur me 486% që nga fillimi i vitit 2020.

Ekspertët vlerësojnë se mbi forcimin e lekut ka ndikuar edhe politika fiskale e qeverisë, e cila ka kufizuar ofertën e monedhës vendase në treg. Për gjashtëmujorin e parë të vitit 2026, suficiti buxhetor arriti në 52.8 miliardë lekë, ose 60% më i lartë se në të njëjtën periudhë të një viti më parë.