SPANJA- Kryeministrja e Danimarkës, Mette Frederiksen, ka bërë thirrje që Bashkimi Evropian të shqyrtojë të gjitha opsionet, përfshirë pezullimin e pjesëmarrjes së Spanjës në zonën Shengen, pas hyrjes së mijëra emigrantëve në mënyrë të paligjshme në enklavën spanjolle të Ceutës nga Maroku.

Në një deklaratë, Frederiksen u shpreh se migrimi i pakontrolluar përbën një kërcënim për Evropën dhe Danimarkën, duke theksuar se BE-ja duhet të reagojë menjëherë.

“Është e qartë se Bashkimi Evropian duhet të marrë të gjitha masat e nevojshme dhe të shqyrtojë të gjitha opsionet, përfshirë pezullimin e bashkëpunimit të Shengenit. Migrimi i pakontrolluar përbën një kërcënim për Evropën dhe për Danimarkën”, deklaroi ajo.

Mediat e huaja bëjnë me dije se Frederiksen i cilësoi tronditëse pamjet nga Ceuta dhe bëri të ditur se ka zhvilluar kontakte me kryeministren e Italisë, Giorgia Meloni, e cila ka propozuar mbylljen e zonës Shengen për Spanjën. Sipas saj, udhëheqësit evropianë do të mblidhen për të diskutuar situatën dhe masat e mundshme.

Megjithatë, nga pikëpamja ligjore, përjashtimi i Spanjës nga zona Shengen nuk parashikohet nga traktatet aktuale të Bashkimit Evropian. Propozimi i Melonit ka hapur debat politik, por ekspertët vlerësojnë se ai nuk ka bazë të qartë ligjore për t’u zbatuar dhe shihet më tepër si një qëndrim politik në përgjigje të krizës së emigracionit.

Çfarë është zona Shengen?

Është një nga arritjet më të prekshme të Bashkimit Evropian: një zonë lëvizjeje e lirë brenda së cilës kontrollet kufitare për udhëtarët janë hequr. Zona Shengen u krijua gradualisht që nga viti 1985 e tutje. Heqja e parë substanciale e kufijve hyri në fuqi në vitin 1995 midis Belgjikës, Gjermanisë, Spanjës, Francës, Luksemburgut, Holandës dhe Portugalisë .

Në praktikë, si qytetarët e BE-së ashtu edhe shtetasit e vendeve të treta mund të udhëtojnë lirisht brenda saj, pa iu nënshtruar kontrolleve kufitare. Zona Shengen aktualisht përfshin 29 vende. Të gjitha vendet e BE-së përveç Qipros dhe Irlandës, si dhe Islandën, Lihtenshtajnin, Norvegjinë dhe Zvicrën.

A mund të pezullohet pjesëmarrja e një Shteti Anëtar në zonën Shengen?

“Sistemi Shengen nuk përfshin një dispozitë të tillë: Një shtet nuk mund të përjashtojë në mënyrë të njëanshme një shtet tjetër anëtar”, shpjegon Marie-Laure Basilien-Gainche, profesoreshë e drejtësisë në Universitetin e Lyon 3.

Çfarë është e mundur?

Edhe pse nuk bëhet fjalë për përjashtimin e një vendi nga zona Shengen, është e mundur që një Shtet Anëtar të rivendosë masa të jashtëzakonshme dhe të përkohshme të kontrollit kufitar. Procedurat përcaktohen në Kodin Shengen. Këto kontrolle lejohen, për shembull, në rast të një kërcënimi serioz për sigurinë e brendshme dhe rendin publik.

Shembujt përfshijnë terrorizmin, krimin e organizuar dhe emergjencat e shëndetit publik. Gjithashtu lëvizjet e papritura dhe masive të shtetasve të vendeve të treta midis Shteteve Anëtare, kur ato potencialisht rrezikojnë funksionimin e zonës Shengen të lirë nga kontrollet e kufijve të brendshëm. Në këtë kontekst, Presidenti francez Emmanuel Macron i kërkoi sot Ministrit të Brendshëm të forcojë kontrollet në kufirin me Spanjën.

"Megjithatë, nuk ka kufi të përbashkët të brendshëm midis Italisë dhe Spanjës, e lëre më midis Spanjës dhe Finlandës", thekson Marie-Laure Basilien-Gens.

Çfarë thotë Brukseli?

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, i përshkroi imazhet e Ceutës si të papranueshme. Megjithatë, propozimi i Giorgia Melonit u refuzua kategorikisht nga Brukseli.

Një zyrtar evropian deklaroi se i kupton shqetësimet e disa qeverive, por siguroi se përparësia është kryesisht sigurimi i mbrojtjes së kufijve të jashtëm të Bashkimit Evropian.

Bashkimi Evropian nënvizon se kjo krizë ka të bëjë konkretisht me enklavën spanjolle të Ceutës dhe se kontrollet shtesë janë të nevojshme për qasje në kontinentin evropian, ku nuk është zbuluar asnjë lëvizje.

“Nuk është sikur ata kanë zbarkuar në Spanjë dhe mund të lëvizin lirisht deri në Francë”, thekson zyrtari evropian, i cili nuk e përmendi emrin.