Rruga e Malit të Zi drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian është përballur me një pengesë të re, pasi Kroacia ka vendosur kushte për zgjidhjen e disa çështjeve të hapura dypalëshe para se të japë miratimin për vijimin e negociatave.

Zagrebi ka bllokuar hapjen e Kapitullit 31 të negociatave, që lidhet me politikën e jashtme, sigurinë dhe mbrojtjen, duke kërkuar që Podgorica të ndërmarrë hapa konkretë për gjashtë çështje të pazgjidhura mes dy vendeve.

Sipas raportimeve në mediat rajonale, Kroacia kërkon që Mali i Zi të bëjë progres deri në fund të vitit për këto çështje, përpara se të japë dritën jeshile për vazhdimin e procesit integrues.

Një nga pikat kryesore të kërkesave të Zagrebit lidhet me dëmshpërblimin për ish-të burgosurit kroatë, të cilët janë mbajtur në kampet e luftës në territorin e Malit të Zi gjatë konfliktit të viteve ’90.

Gjithashtu, Kroacia kërkon vijimin e kërkimeve për 14 personat e zhdukur gjatë Luftës së Pavarësisë së Kroacisë (1991–1995), si dhe një angazhim më të madh për ndjekjen e krimeve të luftës.

Mes çështjeve të tjera të ngritura nga Zagrebi janë:

zgjidhja e mosmarrëveshjeve për pronat e konfiskuara të familjeve kroate; përcaktimi i kufirit detar mes dy vendeve; kthimi i anijes stërvitore “Jadran”; ruajtja e pllakës përkujtimore në ish-kampin e Morinjit në Mal të Zi.

Tensionet mes dy vendeve janë shtuar veçanërisht pas vitit 2024, kur Kroacia kundërshtoi rezolutën e Parlamentit të Malit të Zi për kampin e Jasenovacit gjatë Luftës së Dytë Botërore, duke e konsideruar atë si një veprim me ndikim politik nga Beogradi.

Pavarësisht pengesave politike, Mali i Zi mbetet vendi më i avancuar në procesin e integrimit europian. Në korrik 2026, Podgorica mbylli përkohësisht edhe dy kapituj të tjerë negociues, duke e çuar në 18 numrin e kapitujve të mbyllur nga 33 gjithsej.

Tani, vijimi i ritmit të negociatave do të varet edhe nga aftësia e Malit të Zi për të gjetur zgjidhje me Kroacinë për çështjet e mbetura pezull.