TIRANË – Kombet e Bashkuara do të zgjedhin këtë vit sekretarin e tyre të 10-të të përgjithshëm, i cili do të pasojë Antonio Guterres dhe do të nisë mandatin pesëvjeçar më 1 janar 2027.

Deri tani, disa figura ndërkombëtare kanë shpallur kandidaturën për drejtimin e organizatës më të madhe ndërkombëtare. Gara përfshin diplomatë, ish-presidentë dhe drejtues institucionesh të OKB-së.

Rafael Grossi

Rafael Grossi, 65 vjeç, diplomat argjentinas dhe drejtor i përgjithshëm i Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA), është një nga emrat më të përfolur për këtë post.

Gjatë gjashtë viteve në krye të IAEA-s, Grossi ka qenë i angazhuar në çështje të rëndësishme të sigurisë bërthamore, përfshirë përpjekjet për ruajtjen e marrëveshjes bërthamore me Iranin dhe vendosjen e një ekipi të agjencisë në centralin bërthamor të Zaporizhjës në Ukrainë.

Mbështetësit e tij vlerësojnë aftësinë për të komunikuar me fuqitë kryesore botërore, ndërsa kritikët e kanë akuzuar për lëshime të tepërta në negociatat me Teheranin.

Rebeca Grynspan

Rebeca Grynspan, 70 vjeçe, ish-nënpresidente e Kosta Rikës dhe drejtuese e Konferencës së OKB-së për Tregtinë dhe Zhvillimin (UNCTAD), synon të bëhet gruaja e parë në historinë e OKB-së që drejton këtë institucion.

Grynspan e paraqet kandidaturën e saj si një alternativë për forcimin e bashkëpunimit ndërkombëtar dhe reformimin e sistemit shumëpalësh.

Ekonomistja me përvojë të gjatë në institucionet ndërkombëtare ka theksuar se do të udhëhiqte OKB-në përmes një qasjeje më fleksibël dhe bashkëpunuese.

Michelle Bachelet

Michelle Bachelet, 74 vjeçe, ish-presidente e Kilit dhe ish-komisionere e lartë e OKB-së për të Drejtat e Njeriut, është një tjetër emër në garë.

Ajo ka drejtuar gjithashtu agjencinë e OKB-së për barazinë gjinore, UN Women.

Kandidatura e saj ka hasur kundërshtime nga disa qarqe konservatore, veçanërisht për qëndrimet e saj mbi të drejtat riprodhuese dhe çështje të të drejtave të njeriut gjatë mandatit në OKB.

Macky Sall

Macky Sall, 64 vjeç, ish-president i Senegalit për 12 vite, është kandidati i nominuar nga Burundi.

Sall ka vendosur në qendër të platformës së tij mbështetjen për vendet në zhvillim, reformimin e Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe rritjen e rolit të Afrikës në vendimmarrjen globale.

Nëse zgjidhet, ai do të bëhej sekretari i tretë i përgjithshëm afrikan i OKB-së.

Maria Fernanda Espinosa

Maria Fernanda Espinosa, 61 vjeçe, ish-ministre e Jashtme dhe ministre e Mbrojtjes e Ekuadorit, është nominuar nga Antigua dhe Barbuda.

Ajo ka shërbyer si ambasadore e Ekuadorit në OKB dhe si presidente e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së.

Espinosa ka vënë theksin te nevoja për një OKB më efikase, me prioritete më të qarta dhe aftësi më të madhe për të reaguar ndaj krizave globale.

Carolyn Allison Farida Rodrigues Birkett

Diplomatja nga Guajana, Carolyn Allison Farida Rodrigues Birkett, është një tjetër kandidate në garë.

Ajo është përfaqësuese e përhershme e Guajanës në OKB dhe më herët ka qenë ministre e Jashtme e vendit të saj.

Nëse zgjidhet, ajo do të bëhej gruaja e parë dhe përfaqësuesja e parë nga Karaibet në krye të Kombeve të Bashkuara.

Platforma e saj fokusohet në forcimin e parandalimit të konflikteve, luftën kundër ndryshimeve klimatike dhe rritjen e efektivitetit të organizatës.

Olara Otunnu

Olara Otunnu, 75 vjeç, diplomat nga Uganda dhe ish-nënsekretar i përgjithshëm i OKB-së, është kandidati më i moshuar në këtë garë.

Ai ka propozuar vazhdimin e reformave institucionale të OKB-së dhe një rol më aktiv të organizatës në zgjidhjen e konflikteve ndërkombëtare.

Otunnu ka përfshirë gjithashtu në programin e tij krijimin e një strukture që do të mbikëqyrte çështjet që lidhen me inteligjencën artificiale.

Zgjedhja e sekretarit të ri të përgjithshëm të OKB-së do të varet nga procesi diplomatik mes vendeve anëtare, veçanërisht nga qëndrimi i pesë anëtarëve të përhershëm të Këshillit të Sigurimit, të cilët kanë rol vendimtar në këtë proces.