Nga Irena Beqiraj

Debati mbi forcimin e lekut dhe faktorët që kanë ndikuar në kursin e këmbimit ka rikthyer diskutimet mbi burimet reale të valutës që hyn në ekonominë shqiptare.

Sipas autores, për të shpjeguar forcimin e monedhës vendase është përmendur shifra prej 8.5 miliardë eurosh të ardhura nga kombinimi i turizmit dhe investimeve të huaja.

Duke iu referuar të dhënave zyrtare të Bankës së Shqipërisë, Beqiraj paraqet një tjetër përllogaritje të flukseve hyrëse valutore.

Sipas saj, të ardhurat bruto nga turizmi gjatë vitit 2025 kanë qenë 5.72 miliardë euro, ndërsa shpenzimet e shqiptarëve jashtë vendit kanë arritur në 3.04 miliardë euro. Si rezultat, fluksi neto nga turizmi llogaritet rreth 2.68 miliardë euro.

Për investimet e huaja direkte, ajo argumenton se vlera totale prej 1.64 miliardë eurosh përfshin edhe fitimet e kompanive të huaja të realizuara në Shqipëri. Duke zbritur këtë komponent, sipas saj, fluksi shtesë nga investimet e huaja arrin rreth 820 milionë euro.

Në këtë përllogaritje përfshihen edhe remitancat, të cilat sipas të dhënave të vitit 2025 kanë qenë rreth 1.12 miliardë euro.

Sipas autores, totali i këtyre tre burimeve — turizmi, investimet e huaja dhe remitancat — arrin në rreth 4.62 miliardë euro, duke ngritur pikëpyetje mbi diferencën me shifrën prej 8.5 miliardë eurosh të përmendur në debat.

Beqiraj ironizon duke thënë se kjo diferencë do të mund të shpjegohej vetëm nëse do të përfshiheshin burime të tjera jozyrtare të valutës, të cilat nuk figurojnë në statistikat ekonomike.

Ajo argumenton se forcimi i lekut duhet analizuar mbi bazën e të dhënave të dokumentuara dhe burimeve të ligjshme të hyrjes së valutës, duke kërkuar transparencë më të madhe në interpretimin e shifrave ekonomike.