Inteligjenca artificiale po transformon mënyrën se si punojmë, mësojmë dhe marrim vendime, por ekspertët paralajmërojnë se ajo ka kufij të qartë. Sipas studiuesve të etikës së teknologjisë, IA mund të analizojë të dhëna dhe të ofrojë alternativa, por nuk mund të zëvendësojë gjykimin njerëzor në çështjet që kërkojnë vlera, etikë dhe përgjegjësi.

Maximilian Kiener, studiues në Institutin për Etikën në Teknologji në Universitetin Teknik të Hamburgut, thekson se inteligjenca artificiale mund të ndihmojë në procesin e vendimmarrjes, por vendimi përfundimtar duhet të mbetet gjithmonë në dorën e njeriut.

"IA mund të llogarisë, por njerëzit duhet të marrin vendimin përfundimtar", shprehet ai.

Sipas Kiener, sistemet e inteligjencës artificiale nuk janë në gjendje të japin përgjigje për çështje që varen nga preferencat personale apo gjykimet morale, si zgjedhja e profesionit apo vendime të tjera jetësore. Ai argumenton se shpesh njerëzit përpiqen t’i reduktojnë probleme shumë komplekse në përgjigje të thjeshta që IA nuk mund t’i ofrojë. Etika nuk është pengesë për IA-në

Eksperti thekson se etika nuk e ngadalëson zhvillimin e inteligjencës artificiale, por e orienton atë drejt përdorimit në shërbim të njerëzve. Sipas tij, rezultatet më të mira arrihen kur teknologjia dhe njerëzit bashkëpunojnë për të gjetur zgjidhje.

Chatboti që nuk jep përgjigje, por bën pyetje

Një qasje e re është zhvilluar nga Matthias Uhl, profesor i biznesit dhe etikës sociale në Universitetin e Hohenheim, i cili ka krijuar një chatbot të frymëzuar nga metoda sokratike.

Në vend që të japë përgjigje të gatshme, sistemi i drejton përdoruesit me pyetje për t’i ndihmuar të arrijnë vetë në një përfundim.

Eksperimentet e zhvilluara nga Universiteti i Hohenheim dhe ai i Bambergut treguan se ky model ndihmon përdoruesit të marrin vendime më të balancuara nga pikëpamja morale.

Megjithatë, studiuesit vunë re edhe një paradoks: shumica e përdoruesve preferojnë chatbot-et që japin përgjigje të drejtpërdrejta, duke shmangur sistemet që kërkojnë reflektim përmes pyetjeve.

Skepticizmi i ekspertëve

Në fusha si mjekësia, inteligjenca artificiale është tashmë në gjendje të analizojë me shpejtësi dhe saktësi imazhe diagnostikuese, si radiografitë. Megjithatë, shumë profesionistë mbeten skeptikë ndaj rekomandimeve të saj.

Sipas Matthias Uhl, besimi mund të rritet nëse sistemet e IA-së tregojnë edhe nivelin e sigurisë së analizave të tyre.

"Për shembull, kur sistemi deklaron se është 90% i sigurt për klasifikimin që ka bërë, përdoruesit priren t’i besojnë më shumë rezultatit", shpjegon ai.

Ekspertët parashikojnë që versionet e reja të këtyre sistemeve do të testohen në praktikën mjekësore gjatë vitit të ardhshëm, me synimin për të krijuar një bashkëpunim më efektiv mes inteligjencës artificiale dhe profesionistëve të shëndetësisë.DW