Një studim i ri shkencor ka zbuluar një lidhje interesante mes një profesioni që kërkon orientim të vazhdueshëm në hapësirë dhe një rreziku më të ulët për vdekjen nga sëmundja e Alzheimerit.

Studiues nga Universiteti i Harvardit analizuan historikun profesional dhe shkaqet e vdekjes së miliona amerikanëve, duke krahasuar rreth 400 profesione të ndryshme. Rezultatet treguan se shoferët e taksive dhe ambulancave kishin probabilitetin më të ulët për të vdekur nga Alzheimeri.

Sipas studiuesve, një nga shpjegimet e mundshme lidhet me faktin se këto profesione kërkojnë përdorim të vazhdueshëm të aftësive të orientimit, kujtesës hapësinore dhe përpunimit të informacionit në kohë reale.

“Detyrat e shpeshta të orientimit dhe përpunimit hapësinor, si ato që kryejnë shoferët e taksive dhe ambulancave, mund të lidhen me një mbrojtje ndaj sëmundjes së Alzheimerit”, argumentojnë autorët e studimit.

Ndryshe nga shoferët e taksive, shoferët e autobusëve nuk rezultuan të kishin të njëjtin nivel mbrojtjeje, çka mund të lidhet me faktin se ata zakonisht ndjekin të njëjtat itinerare çdo ditë dhe përballen më pak me nevojën për orientim të ri.

Roli i hipokampusit në mbrojtjen e trurit

Ky zbulim lidhet edhe me studime të mëparshme mbi trurin e shoferëve të taksive në Londër. Ata që përgatiten për provimin e vështirë “The Knowledge”, ku duhet të mësojnë mijëra rrugë të qytetit, kanë treguar ndryshime në strukturën e trurit.

Studiuesit e University College London kanë zbuluar se gjatë këtij trajnimi rritet madhësia e hipokampusit, zonës së trurit që luan rol të rëndësishëm në orientim, përpunim hapësinor dhe kujtesë.

Hipokampusi është gjithashtu një nga zonat e para të trurit që preket gjatë zhvillimit të sëmundjes së Alzheimerit.

Ekspertët shpjegojnë se përdorimi i vazhdueshëm i këtyre funksioneve mund të krijojë një lloj “rezervë” fizike dhe njohëse, duke ndihmuar trurin të përballojë më mirë dëmtimet që lidhen me plakjen.

Studimi ka edhe kufizime

Megjithatë, studiuesit paralajmërojnë se rezultatet duhet të interpretohen me kujdes. Shoferët e taksive dhe ambulancave në studim kishin gjithashtu një jetëgjatësi më të ulët krahasuar me disa grupe të tjera profesionale, faktor që mund të ndikojë në shfaqjen e Alzheimerit, i cili zakonisht prek moshat e avancuara.

Analizat që morën parasysh moshën vazhduan të tregonin një lidhje të rëndësishme, por ekspertët theksojnë se studimi nuk nënkupton se profesioni i shoferit është një “ilaç” kundër demencës.

Një tjetër faktor është përdorimi i të dhënave historike. Shumë prej personave të analizuar nuk kanë përdorur teknologji moderne si GPS, e cila sot redukton nevojën për orientim aktiv.

Si mund të mbajmë trurin aktiv?

Ekspertët sugjerojnë se aftësitë e orientimit mund të stërviten edhe në jetën e përditshme. Ecja në ambiente të reja, eksplorimi i natyrës dhe përpjekja për të gjetur rrugën pa përdorur gjithmonë GPS-in mund të ndihmojnë në stimulimin e trurit.

Aktiviteti fizik, kontakti me natyrën dhe ndërveprimi social janë gjithashtu faktorë që lidhen me një shëndet më të mirë të trurit gjatë plakjes.

Sipas studiuesve, sfidat mendore të kombinuara me lëvizjen fizike dhe lidhjet shoqërore mund të jenë ndër mënyrat më të mira për të ruajtur funksionet njohëse në moshë të madhe.