Tensionet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit janë përshkallëzuar ndjeshëm, pasi Teherani ka njoftuar mbylljen e Ngushticës së Hormuzit, ndërsa SHBA-ja ka nisur një valë të re sulmesh ushtarake ndaj objektivave iraniane.

Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) bëri të ditur se forcat amerikane kanë kryer një tjetër seri operacionesh ushtarake kundër Iranit, pas një incidenti detar ku një anije kontejner me flamur të Qipros u dëmtua gjatë kalimit nëpër Ngushticën e Hormuzit.

Sipas CENTCOM, anija “M/V GFS Galaxy” u sulmua nga forcat e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC), duke shkaktuar zjarr në bord dhe dëmtime të konsiderueshme në dhomën e motorëve. Një anëtar civil i ekuipazhit rezulton i zhdukur, ndërsa anija nuk ka mundur të vijojë udhëtimin.

“SHBA-ja po i vendos Iranit një kosto të lartë për sulmet ndaj marinarëve civilë dhe anijeve tregtare që përdorin lirisht këtë rrugë ujore”, deklaroi CENTCOM, duke shtuar se operacionet janë kryer me urdhër të presidentit amerikan Donald Trump.

Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, reagoi duke deklaruar se “Irani bëri një zgjedhje të keqe dhe tani po paguan çmimin”.

Sipas një zyrtari amerikan, sulmet kanë goditur radarë të mbikëqyrjes ajrore, sisteme detare, depo raketash dhe dronësh, pika lëshimi raketash dhe sisteme të mbrojtjes ajrore të Iranit.

Ndërkohë, mediat shtetërore iraniane raportuan shpërthime në disa zona pranë Ngushticës së Hormuzit, përfshirë Bandar Abbas, Sirik dhe ishullin Keshm.

Irani shpall mbylljen e Ngushticës së Hormuzit

Përpara sulmeve amerikane, Garda Revolucionare Islamike njoftoi se Ngushtica e Hormuzit do të mbetet e mbyllur deri në një njoftim të dytë.

Sipas deklaratës së IRGC-së, disa anije kishin tentuar të kalonin përmes një rruge të konsideruar nga autoritetet iraniane si “të paautorizuar”. Një prej anijeve dyshohet se është ndaluar pasi nuk kishte respektuar paralajmërimet.

“Ngushtica e Hormuzit do të mbetet e mbyllur deri në përfundimin e ndërhyrjeve amerikane në këtë zonë. Asnjë anije nuk do të lejohet të kalojë”, deklaroi Garda Revolucionare.

Teherani paralajmëroi gjithashtu se çdo veprim i ri ushtarak kundër Iranit do të pasohet nga një kundërpërgjigje e ashpër.

Organizata e Mbretërisë së Bashkuar për Tregtinë Detare (UKMTO) konfirmoi një incident detar pranë brigjeve të Omanit, ku një anije kontejner pësoi dëmtime në pjesën e pasme dhe shpërtheu zjarr në bord.

Diplomacia në vështirësi

Përshkallëzimi vjen në një kohë kur përpjekjet diplomatike në Oman nuk kanë sjellë ende një marrëveshje.

Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araqchi zhvilloi bisedime me homologun e tij omanian për sigurinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit, ndërsa ndërmjetësit omanianë u kanë paraqitur palëve propozime për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve.

Megjithatë, sipas burimeve diplomatike, Irani u tërhoq nga negociatat për të shqyrtuar më tej propozimet në nivel të brendshëm.

Pak më pas, autoritetet iraniane ndërmorën veprime ushtarake dhe shpallën mbylljen e rrugës ujore.

Rreziku për një konflikt më të gjerë

Situata është tensionuar edhe nga deklaratat e ashpra të liderëve të të dyja palëve.

Udhëheqësi i ri suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, ka paralajmëruar hakmarrje për vrasjen e paraardhësit të tij, Ali Khamenei, duke deklaruar se përgjigjja iraniane “duhet të ndodhë patjetër”.

Nga ana tjetër, presidenti amerikan Donald Trump ka paralajmëruar kundërpërgjigje të fortë në rast të ndonjë sulmi ndaj interesave amerikane.

Mbyllja e Ngushticës së Hormuzit ka ngritur shqetësime ndërkombëtare, pasi përmes kësaj rruge ujore kalon një pjesë e konsiderueshme e furnizimit global me naftë.

Analistët paralajmërojnë se vazhdimi i përplasjeve ushtarake mund të ndikojë jo vetëm në sigurinë e rajonit të Gjirit Persik, por edhe në tregjet energjetike globale.

Me hapësirën diplomatike që po ngushtohet dhe me Uashingtonin e Teheranin që po përshkallëzojnë retorikën, përplasja mes dy vendeve po rrit rrezikun e një konflikti më të gjerë ndërkombëtar.