UASHINGTON / ANKARA – Presidenti amerikan Donald Trump është larguar papritur nga Turqia pas përfundimit të Samitit të NATO-s në Ankara, duke braktisur përkohësisht avionin e ri presidencial të dhuruar nga Katari dhe duke udhëtuar drejt Britanisë së Madhe me modelin e vjetër "Air Force One". Ky ndryshim i minutës së fundit ka ngritur pikëpyetje të mëdha mbi sigurinë e mjetit të ri fluturues, në një kohë tensionesh të larta me Iranin fqinj.

Udhëtimi në Turqi shënonte fluturimin e parë ndërkombëtar të avionit të ri, një Boeing 747 luksoz i dhuruar vitin e kaluar nga Katari dhe i modifikuar me urgjencë. Megjithatë, për fluturimin nga Ankaraja drejt bazës ushtarake RAF Mildenhall në Britani, Trump zgjodhi ngjyrat tradicionale blu të çelët të avionit të vjetër. Pasi mbërriti në tokën britanike, ai hipi sërish në avionin e ri për të ndërmarrë udhëtimin transatlantik drejt Uashingtonit.

Kërcënimet e Iranit dhe deklarata e Trump

I pyetur në Ankara nëse ky vendim lidhej me një kërcënim të mundshëm për jetën e tij, Trump nuk dha një përgjigje të prerë, por pranoi hapur rrezikun që i kanoset nga Teherani.

"Unë jam objekti numër një në listën e vdekjeve të Iranit. Nuk e di. Nuk mund t’ju them, por me të vërtetë nuk më intereson," deklaroi Trump në platformën e tij Truth Social.

Zyrtarisht, Trump e argumentoi lëvizjen si një mundësi për t’u treguar avionin e ri trupave ushtarake amerikane të stacionuara në Britani, duke shkruar se donte të fluturonte me mjetin e vjetër "për ditët e mira të vjetra". Megjithatë, fakti që avioni i ri anuloi dy ndalesa të tjera të planifikuara në baza evropiane përforcon dyshimet e ekspertëve.

Debati mbi "dhuratën" 1 miliard dollarëshe të Katarit

Sjellja e shpejtë në eficencë e Boeing 747 të dhuruar nga Katari – i lyer me ngjyrat e përzgjedhura nga vetë Trump (e kuqe, e bardhë, blu marine dhe e artë) – ka shkaktuar debate të nxehta politike dhe teknike në SHBA:

Mungesa e sistemeve mbrojtëse: Ekspertët e sigurisë paralajmërojnë se nxitimi për të futur në punë këtë avion bëri që të anashkaloheshin disa modifikime kyçe mbrojtëse kundër raketave dhe sisteme të avancuara të komunikimit anti-përgjim.

Kostoja marramendëse: Ligjvënësit demokratë kanë kritikuar procesin, duke pretenduar se kostot e konvertimit të këtij avioni "të përkohshëm" nga kompania L3Harris Technologies kaluan vlerën e 1 miliard dollarëve.

Boeing me 4 vite vonesë: Avioni i ri amerikan gati në vitin 2028

Kjo zgjidhje emergjente me avionin e Katarit erdhi pasi kompania Boeing ka dështuar të dorëzojë në kohë dy avionët e rinj zyrtarë presidencialë (Boeing 747-8), sipas kontratës prej 3.9 miliardë dollarësh të nënshkruar që në vitin 2018.

Projekti zyrtar është aktualisht katër vite pas afatit dhe dorëzimi nuk pritet para mesit të vitit 2028. Kjo do të thotë se Donald Trump mund të mos arrijë të fluturojë me avionin e ri të prodhuar enkas në Amerikë përpara përfundimit të mandatit të tij presidencial në janar të vitit 2029.