ANKARA – Presidenti turk Recep Tayyip Erdogan hyn në samitin e NATO-s me objektivin për të forcuar rolin e Turqisë si një nga shtyllat kryesore të sigurisë euroatlantike dhe si një aktor kyç në menaxhimin e krizave në Lindjen e Mesme.

Organizimi i samitit në Pallatin Presidencial në Ankara konsiderohet një moment me rëndësi simbolike për liderin turk, i cili synon të konsolidojë peshën ndërkombëtare të vendit pas më shumë se dy dekadash në pushtet.

Anëtare e NATO-s që prej vitit 1952, Turqia ka kaluar herë pas here periudha tensionesh me aleancën. Çështje si ndërhyrja në Qipro në vitin 1974, kundërshtimi për përdorimin e territorit turk gjatë luftës në Irak në vitin 2003, blerja e sistemit rus të mbrojtjes ajrore S-400 dhe kritikat për të drejtat e njeriut kanë ndikuar në marrëdhëniet me partnerët perëndimorë. Megjithatë, zhvillimet e fundit në sigurinë evropiane kanë rikthyer në vëmendje rëndësinë strategjike të Turqisë.

Pozicioni gjeografik i vendit i mundëson Ankarasë të ruajë marrëdhënie me aktorë të ndryshëm rajonalë, përfshirë Rusinë, Ukrainën, Iranin, vendet e Gjirit, Sirinë dhe Libinë. Përmes kësaj qasjeje, Turqia synon të forcojë rolin e saj si ndërmjetëse në konfliktet rajonale dhe si urë lidhëse mes Lindjes dhe Perëndimit.

Në aspektin ushtarak, Ankaraja kërkon të paraqitet si një kontribuuese e rëndësishme në mbrojtjen e Evropës, në një periudhë kur vendet e NATO-s po rrisin investimet për sigurinë përballë kërcënimeve në rritje.

Një element i strategjisë turke është koncepti i "pronësisë së sigurisë", i promovuar nga ministri i Jashtëm Hakan Fidan. Ky vizion synon ndërtimin e një bashkëpunimi politik dhe ushtarak mes Turqisë, vendeve arabe dhe Pakistanit, me qëllim rritjen e kapaciteteve rajonale të sigurisë dhe uljen e varësisë nga mbështetja ushtarake amerikane.

Megjithatë, Turqia vijon ta konsiderojë NATO-n si një komponent thelbësor të politikës së saj të sigurisë. Ankaraja kërkon rikthimin në programin e avionëve luftarakë F-35, si edhe bashkëpunim me Shtetet e Bashkuara për zhvillimin e avionit luftarak turk "Kaan", çka tregon se modernizimi i forcave të armatosura mbështetet ende në teknologjinë perëndimore.

Me ushtrinë e dytë më të madhe në NATO për nga numri i personelit, Turqia mbetet një nga anëtarët më të rëndësishëm të aleancës. Paralelisht, industria e saj e mbrojtjes ka shënuar rritje të konsiderueshme vitet e fundit, duke zgjeruar kapacitetet prodhuese dhe eksportet ushtarake.

Në prag të samitit, Ankaraja pritet të kërkojë që zhvillimet në Lindjen e Mesme të zënë një vend më të rëndësishëm në agjendën e NATO-s. Qeveria turke argumenton se konfliktet në Gaza, Siri, Liban, Gjirin Persik dhe programi bërthamor iranian kanë ndikim të drejtpërdrejtë në sigurinë evropiane.

Ndërkohë, në media janë publikuar raportime se në qarqet diplomatike turke është hartuar një dokument strategjik mbi zhvillimet rajonale dhe ndikimin e tyre në politikën e jashtme të Ankarasë. Këto raportime bazohen në burime të paidentifikuara dhe nuk janë konfirmuar zyrtarisht nga autoritetet turke.

Përmes këtij samiti, Erdogan synon të bindë aleatët se siguria euroatlantike është e lidhur ngushtë me stabilitetin në Lindjen e Mesme dhe se Turqia mund të luajë një rol qendror në adresimin e sfidave rajonale. Mbetet për t’u parë nëse kjo qasje do të gjejë mbështetje më të gjerë brenda aleancës, ku rëndësia strategjike e Turqisë vlerësohet, por politika e saj e jashtme vazhdon të ndiqet me kujdes nga partnerët perëndimorë.