UASHINGTON – Ndërsa Evropa po përballet me valë gjithnjë e më ekstreme dhe vdekjeprurëse të të nxehtit, një opinion i publikuar në prestigjiozen amerikane Washington Post e ka cilësuar si “vetëvrasës” qëndrimin e rezervuar dhe shpeshherë armiqësor të shumë vendeve evropiane ndaj përdorimit të ajrit të kondicionuar. Shkrimi vjen në një moment kritik, ku sipas të dhënave të cituara, vetëm javën e kaluar në kontinent u raportuan mbi 20,000 vdekje të lidhura me temperaturat e larta (përfshirë mbi 2,000 në Francë, 1,222 në Belgjikë dhe 480 në Holandë).

Pavarësisht këtij bilanci tragjik, debati mbetet i ndezur: autoritetet dhe shoqëria evropiane vazhdojnë të hezitojnë, duke argumentuar ndikimin negativ mjedisor dhe efektet në shëndet, duke preferuar si alternativë projektet e gjelbërimit urban.

Evropa vs. SHBA dhe Japoni: Paradoksi i shifrave

Dallimi kulturor dhe infrastrukturor mes kontinenteve sa i përket ftohjes artificiale është abisale:

SHBA: Rreth 90% e shtëpive janë të pajisura me ajër të kondicionuar (teknologji që e ka zanafillën që në vitin 1902 nga Willis Carrier në Nju Jork).

Japoni: Përqindja është edhe më e lartë se në SHBA.

Kanada: Edhe pse ka një klimë të ftohtë, dy të tretat (rreth 66%) e shtëpive kanë sisteme ftohjeje.

Evropë: Vetëm rreth 20% e familjeve zotërojnë një kondicioner.

Kritikët e modelit evropian thonë se justifikimet e përdorura nuk qëndrojnë. Argumenti se "historikisht në Evropë nuk ka bërë nxehtë" rrëzohet nga statistikat, ku vetëm vala e të nxehtit e vitit 2003 shkaktoi mbi 70,000 viktima në kontinent. Po ashtu, teza se "shtëpitë evropiane nuk janë të projektuara për këtë teknologji" ontrediktohet nga fakti se 80% e stokut të banesave është ndërtuar pas Luftës së II Botërore (pas vitit 1945).

Rregullat strikte burokratike dhe situata në spitale

Sipas analizës, pengesa kryesore mbeten rregulloret strikte shtetërore, politikat e efikasitetit të energjisë dhe kostot e larta të rrymës elektrike:

Në Britaninë e Madhe: Rregullat në fuqi kufizojnë pothuajse tërësisht instalimin e kondicionerëve në shtëpitë e reja.

Në Gjenevë (Zvicër): Një qytetar duhet të paraqesë detyrimisht një certifikatë mjekësore që vërteton një nevojë shëndetësore që të lejohet të instalojë kondicioner.

Në Gjermani: Edhe pse të moshuarit dhe të sëmurët janë më të rrezikuarit, vetëm një e treta (33%) e spitaleve kanë dhoma të pajisura me ajër të kondicionuar për pacientët.

Dilema mjedisore: Ngrohja Globale vs. Jeta e njerëzve

Kundërshtarët e kondicionerëve në Evropë këmbëngulin se përdorimi i tyre masiv çon në konsum të lartë energjie dhe rrit emetimet e gazrave, duke kontribuar në ngrohjen globale.

Nga ana tjetër, mbështetësit e lirisë së instalimit argumentojnë se kjo qasje është e gabuar pasi nxehtësia po vret njerëz në mënyrë direkte pikërisht tani. Për më tepër, të dhënat tregojnë se emetimet e karbonit që vijnë nga sistemet e ftohjes janë shumë më të vogla se ato që shkaktohen nga sistemet e ngrohjes gjatë dimrit, për të cilat askush në Evropë nuk diskuton apo kërkon ndalimin.