TIRANË – Rreth një në pesë të rinj në Shqipëri, të moshës 15-29 vjeç, rezultojnë jashtë tregut të punës, sistemit arsimor dhe programeve të formimit profesional gjatë vitit 2025. Të dhënat më të fundit të publikuara nga INSTAT tregojnë se 20,1% e të rinjve klasifikohen në kategorinë NEET (Not in Employment, Education or Training), duke konfirmuar se sfidat për integrimin e tyre në tregun e punës mbeten të larta.

Sipas statistikave, 38,5% e të rinjve në këtë kategori janë të papunë aktivë, pasi janë në kërkim të një vendi pune dhe të gatshëm për t’u punësuar. Ndërkohë, 19,5% janë të angazhuar në detyra familjare, si kujdesi për fëmijët ose për anëtarë të tjerë të familjes, ndërsa 1,6% klasifikohen si të dekurajuar dhe nuk kërkojnë më punë.

Një peshë të konsiderueshme zë edhe kategoria "të tjera", ku përfshihen 40,4% e të rinjve NEET. Ky tregues, sipas të dhënave, mund të reflektojë nivel të lartë informaliteti ose pasiguri në deklarimin e statusit ekonomik.

Krahasuar me vitin 2024, numri i të rinjve të dekurajuar ka shënuar një rënie të lehtë prej 0,4 pikë përqindje, megjithatë ndryshimi konsiderohet i pamjaftueshëm për të reflektuar një përmirësim domethënës në integrimin e të rinjve në tregun e punës.

Statistikat tregojnë gjithashtu dallime mes gjinive. Rreth 46,5% e meshkujve që bëjnë pjesë në kategorinë NEET janë në kërkim aktiv të punës, ndërsa kjo përqindje tek femrat është 31,9%.

Në krahasim me vendet e rajonit dhe Bashkimin Evropian, Shqipëria vijon të ketë një nivel të lartë të të rinjve jashtë punësimit dhe arsimit. Sipas të dhënave, përqindja e NEET në vend është pothuajse dy herë më e lartë se mesatarja e Bashkimit Evropian. Në rajon, Kosova regjistron nivelin më të lartë me rreth 30%, e ndjekur nga Shqipëria me rreth 20%, ndërsa Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi luhaten rreth 17%. Bosnja dhe Hercegovina, si edhe Serbia, paraqesin nivele më të ulëta, por ende mbi mesataren evropiane.

Ndërkohë, shkalla e përgjithshme e papunësisë në Shqipëri për vitin 2025 është 8,4%, ndërsa për grupmoshën 15–24 vjeç arrin në 21,5%, gati trefish më e lartë se mesatarja kombëtare.

Në të kundërt, numri i të punësuarve mbi moshën 65 vjeç ka vijuar të rritet. Sipas INSTAT, ai u rrit nga 119.862 persona në vitin 2024 në 130.274 gjatë vitit 2025. Pjesa më e madhe e tyre janë të vetëpunësuar në sektorin e bujqësisë, të cilët sipas metodologjisë statistikore konsiderohen të punësuar edhe kur aktiviteti i tyre zhvillohet në fermat familjare dhe prodhimi shërben kryesisht për vetëkonsum.