Vera ka hyrë në kulmin e saj dhe mijëra shqiptarë kanë nisur pushimet jashtë vendit, duke bërë që fluksi i udhëtimeve të shtohet nga viti në vit. Sipas të dhënave të fundit të INSTAT, në tremujorin e parë të këtij viti udhëtimet e shqiptarëve jashtë vendit u rritën me 14.3%. Ndonëse Italia dhe Greqia mbeten destinacionet kryesore tradicionale, po vërehet një rritje e ndjeshme e interesit edhe për Turqinë, Kroacinë, Spanjën dhe Portugalinë.

Por përpara rezervimit të biletës, dilema kryesore mbetet e njëjtë: ku kushtojnë më pak ushqimi dhe akomodimi? Për t’i dhënë përgjigje kësaj pyetjeje, një guidë krahasuese e bazuar në të dhënat më të fundit të Eurostat merr si bazë indeksin mesatar të Bashkimit Europian, i cili është i barabartë me vlerën 100. Sipas kësaj metodologjie, një vend med indeks 120 është rreth 20% më i shtrenjtë se mesatarja e BE-së, ndërsa një indeks 60 tregon se çmimet janë rreth 40% më të ulëta.

Ishulli i akullt me çmimet “e zjarrta”

Në krye të renditjes europiane si destinacioni më i shtrenjtë pozicionohet Islanda. Në këtë shtet, restorantet dhe hotelet kushtojnë 73% më shumë se mesatarja e Bashkimit Europian. Për ta ilustruar, një natë në një hotel med standard mesatar në Reykjavik gjatë sezonit veror kushton zakonisht nga 220 deri në 300 euro, ndërsa një vakt i thjeshtë për një person në një restorant mesatar varion nga 30 deri në 40 euro.

Pas saj renditen vende të tjera të Europës Veriore dhe Perëndimore si Zvicra me indeks 163.1, Danimarka me 142, Norvegjia me 139.7, Suedia me 123.4 dhe Finlanda me 121.7. Këto janë destinacione ku një fundjavë e vetme mund të kushtojë disa herë më shumë sesa në Europën Juglindore.

Edhe vende mjaft të njohura si Holanda, Luksemburgu, Irlanda, Belgjika, Austria, Franca dhe Italia qëndrojnë mbi mesataren europiane. Italia, ndonëse mbetet një nga pikat më të preferuara për udhëtarët shqiptarë, ka një indeks prej 110.8, çka do të thotë se restorantet dhe akomodimi atje kushtojnë rreth 11% më shumë se mesatarja e BE-së.

Greqia, Kroacia dhe Turqia mbeten alternativa më ekonomike

Për shqiptarët që zgjedhin Greqinë, lajmi i mirë është se çmimet janë ende nën mesataren europiane. Me një indeks prej 86.1, restorantet dhe hotelet në shtetin fqinj janë rreth 14% më të lira se mesatarja e BE-së. Një vakt në një tavernë greke kushton zakonisht 15 deri në 20 euro, ndërsa një hotel me tre yje në shumë zona turistike mund të gjendet me 80 deri në 120 euro nata.

Edhe Kroacia, megjithëse ka pësuar rritje çmimesh pas hyrjes në zonën euro, mbetet pranë mesatares së BE-së med indeksin 89.6. Në sezonin veror, një natë në Split apo Dubrovnik kushton mesatarisht 120 deri në 180 euro, ndërsa një drekë në restorant luhatet rreth 18 deri në 25 euro.

Turqia vijon të jetë një nga destinacionet më konkurruese në treg. Me indeksin 79.3, çmimet e restoranteve dhe akomodimit atje janë afro 21% më të ulëta se mesatarja europiane, ku dobësimi i lirës turke ka bërë që pushimet të mbeten mjaft tërheqëse.

Nga ana tjetër, Spanja dhe Portugalia, dy destinacione që po fitojnë popullaritet të shpejtë mes shqiptarëve, rezultojnë gjithashtu më të lira se mesatarja e BE-së, me indekse përkatësisht 85.4 dhe 73.6. Portugalia përbën një nga surprizat kryesore të renditjes, duke ofruar çmime dukshëm më të ulëta se shumica e vendeve të Europës Perëndimore.

Infrastruktura e çmimeve në rajon tregon se Mali i Zi ka një indeks prej 66.6, Serbia 65.5, Bosnjë-Hercegovina 59.2 dhe Rumania 59.4. Ndërkohë, Maqedonia e Veriut rezulton zyrtarisht vendi më i lirë në të gjithë Europën për sa u përket restoranteve dhe akomodimit, me një indeks prej vetëm 48.3.

Shqipëria, ndër më të lirat në Europë – Sa kushton ushqimi në krahasim me metropolet

Shqipëria renditet me meritë ndër vendet më ekonomike të kontinentit. Me një indeks prej 53.3, vendi ynë pozicionohet si i dyti më i lirë në Europë, menjëherë pas Maqedonisë së Veriut. Kjo do të thotë se çmimet e restoranteve dhe akomodimit në Shqipëri janë rreth 47% më të ulëta se mesatarja e Bashkimit Europian, një faktor ky që po e shndërron vendin në një magnet të vërtetë për turistët e huaj.

Sipas të dhënave të kompanisë AirDNA, e cila analizon qiratë afatshkurtra në platforma si Airbnb dhe Vrbo, Shqipëria ofron një nga raportet më të mira çmim-cilësi në rajon. Apartamentet variojnë nga 43 euro nata në Tiranë, deri në 70-100 euro nata në bregdet në kulmin e sezonit veror.

Edhe kostoja e ushqimit mbetet një nga avantazhet tona më të mëdha konkurruese, ndonëse çmimet kanë pësuar rritje kohët e fundit. Sipas platformës globale të të dhënave Numbeo, diferenca me kryeqytetet e tjera europiane është mjaft e qartë.

Në Tiranë, një vakt në një restorant të lirë kushton mesatarisht 800 deri në 900 lekë, ndërsa një darkë e plotë për dy persona në një restorant të nivelit mesatar, me tre pjata, arrin në rreth 4,500 lekë.

Kjo kosto është dukshëm më e ulët se në destinacionet e tjera europiane: në Romë, një vakt i thjeshtë kushton rreth 15 euro (afro 1,500 lekë), ndërsa një darkë për dy persona shkon në 60 euro. Në Paris, një vakt i thjeshtë kushton po ashtu 15 euro, ndërsa darka për dy persona arrin në 70 euro. Edhe në Greqi, mesatarja luhatet në 15 euro për një vakt tek dhe rreth 50 euro për një darkë për dy persona.

Kjo kosto e ulët e ushqimit dhe interesi i shtuar i të huajve për kulinarinë shqiptare kanë rikthyer në vëmendje gatimet tradicionale të shtëpisë. Përvojat kulinare që turistët e huaj kërkojnë me ngulm në vendin tonë përfshijnë trahananë e zënë med kos, lakrorin në saç dhe tavën e kosit. Megjithatë, produktet më të konsumuara në masë mbeten byreku dhe qoftet, ku subjekte si "Bar Tymi" mbajnë vlerësimet më të larta dhe më të shumta nga vizitorët e huaj.

Shënim i rëndësishëm për redaksitë: Duhet pasur parasysh se indeksi i Eurostat mat nivelin e çmimeve duke marrë si bazë fuqinë blerëse të secilit vend. Pra, një destinacion mund të duket mjaft i lirë në krahasim me mesataren europiane, bur për një familje shqiptare barra reale varet plotësisht nga të ardhurat. Me pagat që mbeten ndër më të ulëtat në Europë, përballueshmëria e pushimeve duhet matur gjithmonë me "xhepin" e vetë udhëtarit vendas dhe jo vetëm me statistikat nominale.