Një delegacion i anëtarëve të Parlamentit Europian ka lëshuar kritika të ashpra pas një përpjekjeje për të inspektuar qendrën e ndalimit të emigrantëve në Gjadër, e cila menaxhohet nga autoritetet italiane. Eurodeputetja e të Gjelbërve, Tineke Strik, e cilësoi vizitën e së hënës si të turpshme dhe tejet zhgënjyese, duke akuzuar stafin e përfshirë për krijimin e pengesave të qëllimshme ndaj delegacionit.

Sipas përfaqësuesve europianë, atyre u është mohuar e drejta për të hyrë në zonat e paraburgimit dhe nuk kanë marrë asnjë informacion apo përgjigje për pyetjet e ngritura nga ana e personelit menaxhues. Eurodeputetët arritën të komunikonin me disa prej personave të ndaluar, të cilët shprehën shqetësime serioze për procedurat e azilit dhe mungesën e rrugëdaljes nga ky sistem, ndërsa organizata si IRC kanë alarmuar më herët për probleme të shëndetit mendor dhe izolim të emigrantëve, të cilëve u sekuestrohen edhe telefonat celularë.

Marrëveshja pesëvjeçare Itali-Shqipëri, e nënshkruar në nëntor të vitit 2023, parashikon që pika e Shëngjinit të shërbejë për identifikimin fillestar, ndërsa struktura e Gjadrit për përpunimin e azilit dhe ndalimin e personave në pritje të riatdhesimit. Kjo skemë zbatohet vetëm për burrat e rritur të kapur në ujërat ndërkombëtare nga autoritetet italiane dhe i kushton Romës zyrtare rreth 160 milionë euro në vit. Ministria e Brendshme e Shqipërisë ka sqaruar se objekti funksionon nën juridiksionin dhe përgjegjësinë e plotë italiane, ndërsa pala shqiptare garanton vetëm sigurinë e perimetrit të jashtëm.

Pavarësisht pengesave të shumta ligjore dhe vendimeve të gjykatave italiane që bllokuan fillimisht transferimet, struktura e Gjadrit ka ndryshuar funksion që prej mesit të vitit 2025, duke u përdorur kryesisht si qendër dëbimi. Deri në mesin e qershorit të vitit 2026, aty numëroheshin rreth 620 persona. Kjo vizitë e eurodeputetëve përkon me një moment kyç, pasi Parlamenti Europian miratoi së fundmi Rregulloren e re të Kthimit, e cila u jep dritën jeshile "qendrave të kthimit" jashtë kufijve të BE-së, një lëvizje kjo që mbështetet nga kryeministrja italiane Giorgia Meloni si një zgjidhje inovative, por që vijon të kundërshtohet fort nga mbrojtësit e të drejtave të njeriut.