Shqipëria po përjeton një valë të re projektesh në fushën e zonave ekonomike, me synimin për t’u pozicionuar më pranë zinxhirëve europianë të furnizimit. Nga TEDA Tirana te qendra logjistike e Lidl në Porto Romano dhe projektet strategjike në Vlorë, vendi po tenton të shndërrohet në një nyje rajonale për logjistikën dhe industrinë.

Në Tiranë dhe Durrës po finalizohen disa projekte të rëndësishme si parqe industriale dhe qendra logjistike, ndërsa në Porto Romano gjiganti gjerman Lidl po ndërton një bazë që synon të lidhë prodhuesit shqiptarë me tregjet europiane. Në të njëjtën linjë, edhe zona të tjera ekonomike po marrin status strategjik për zhvillim.

Qeveria dhe investitorët e shohin këtë periudhë si një mundësi të krijuar nga ndryshimet në ekonominë globale dhe prirja e Bashkimit Europian për të afruar zinxhirët e furnizimit më pranë territorit të tij, pas krizave të fundit ndërkombëtare.

Sektorët që po tërheqin më shumë interes përfshijnë logjistikën, teknologjinë, farmaceutikën dhe prodhimin me vlerë të shtuar. Në TEDA Tirana dhe parqet e reja industriale po shfaqen projekte në data center, industri automotive, pajisje mjekësore dhe shërbime teknologjike.

Megjithatë, ekspertët theksojnë se sfidat mbeten të mëdha. Çështjet e pronësisë, mungesa e fuqisë punëtore të kualifikuar dhe kufizimet infrastrukturore vazhdojnë të jenë pengesa kryesore për zhvillim të qëndrueshëm industrial.

Një rol të rëndësishëm në këtë strategji pritet të ketë edhe “nearshoring”, tendenca e kompanive europiane për të afruar prodhimin më pranë tregut të BE-së. Shqipëria synon të përfitojë nga kjo prirje duke ofruar kosto konkurruese dhe perspektivë integrimi europian.

Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se afërsia gjeografike nuk mjafton pa infrastrukturë moderne, fuqi punëtore të kualifikuar dhe stabilitet ligjor. Në të kundërt, vendi rrezikon të mbetet pas vendeve të tjera të rajonit që kanë avancuar më shpejt në zhvillimin industrial.

Në afatgjatë, integrimi i Shqipërisë në BE pritet të ndryshojë edhe modelin e TEDA-ve, duke kufizuar përjashtimet fiskale dhe duke rritur rëndësinë e eficiencës, infrastrukturës dhe kapacitetit logjistik.

Në këtë kontekst, parqet industriale dhe teknologjike shihen si bazë për ndërtimin e një ekonomie më të orientuar drejt prodhimit, shërbimeve dhe integrimit në tregjet europiane.