TIRANË, 20 Qershor 2026 – Shqipëria ka hyrë në një fazë kritike të zhvillimeve demografike, duke u renditur ndër katër vendet e para në shkallë globale për sa i përket ritmeve të tkurrjes së popullsisë në moshë të re. Sipas dokumentit më të fundit të publikuar nga Divizioni i Popullsisë në Kombet e Bashkuara (OKB), vendi ynë parashikohet të humbasë rreth 43 për qind të grupmoshës 15-24 vjeç gjatë periudhës 2025-2050.

Të dhënat statistikore dëshmojnë një rënie drastike përgjatë dekadave. Në vitin 2000, Shqipëria numëronte 544 mijë të rinj, ndërsa në mesin e këtij shekulli kjo shifër pritet të bjerë në vetëm 195 mijë, duke vënë në pikëpyetje qëndrueshmërinë ekonomike dhe sociale të vendit. Në rang global, OKB-ja e klasifikon Shqipërinë të tretën në listë pas Kinës dhe Ukrainës për nga shpejtësia e këtij procesi, duke lënë pas shtete si Italia apo Japonia, që tradicionalisht njihen si simbole të plakjes demografike.

Ndryshimi i peshës specifike në popullsi dhe faktorët shtytës

Rënia e numrit të të rinjve po shoqërohet edhe me zvogëlimin e peshës së tyre specifike brenda shoqërisë. Në vitin 2000, grupmosha 15-24 vjeç përbënte 17.2 për qind të popullsisë totale, në vitin 2025 kjo vlerë zbriti në 13.6 për qind, ndërsa projeksionet për vitin 2050 flasin për një rënie deri në 11.3 për qind.

Ekspertët e fushës konfirmojnë se faktori kryesor i kësaj ecurie mbetet emigrimi masiv, i cili po ngushton në mënyrë të njëpasnjëshme edhe bazën e lindjeve për të ardhmen. Profesor Ilir Gëdeshi, autor i studimeve të shumta mbi lëvizjet migratore, vëren se vendi ka kaluar nga një emigrim masiv për arsye mbijetese, drejt një modeli të ri, selektiv dhe strukturor. Ky fenomen po prek në mënyrë disproporcionale shtresat më të arsimuara dhe forcën e re të punës.

Sipas hulumtimeve të fundit në terren, fluksi i largimeve dominohet nga dy kategori kryesore: nxënësit që përfundojnë arsimin e mesëm dhe regjistrohen në universitetet e Italisë apo Gjermanisë me synim qëndrimin e përhershëm, si dhe të diplomuarit e rinj që synojnë tregun gjerman të punës menjëherë pas përfundimit të studimeve në Shqipëri.

Pasojat socio-ekonomike në planin afatgjatë

Ekspertët paralajmërojnë se pasojat e këtij modeli të ri të migrimit po reflektohen me shpejtësi në tregun e brendshëm përmes mungesës së theksuar të fuqisë punëtore të kualifikuar, frenimit të konsumit dhe thellimit të problemeve sociale.

Ndërsa pjesa më e madhe e vendeve europiane aplikojnë politika aktive për tërheqjen e kapitalit njerëzor për të balancuar demografinë e tyre, Shqipëria vijon të mbetet eksportuese neto e burimeve njerëzore. Analistët e mbyllin bilancin me paralajmërimin se, nëse nuk ndërmerren masa institucionale të menjëhershme për të përmbysur këtë trend, viti 2050 rrezikon ta gjejë vendin me infrastrukturë arsimore të zbrazur dhe me një rënie të skajshme të vitalitetit ekonomik.