Transmetuar më 18-06-2026, 08:17

PARIS, 18 Qershor 2026 – Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, dhe Presidenti i Iranit, Masoud Pezeshkian, kanë nënshkruar një memorandum mirëkuptimi historik që synon t’i japë fund luftës që nisi më 28 shkurt të këtij viti. Nënshkrimi u realizua në Francë, gjatë një darke shtetërore të organizuar nga Presidenti francez Emmanuel Macron në Pallatin e Versajës, në kuadër të samitit të G7-ës. Trump e mbrojti me forcë propozimin, duke theksuar se ky hap do të shmangë një katastrofë të dytë ekonomike globale. Nga ana e tij, Teherani zyrtar konfirmoi se Presidenti Pezeshkian e nënshkroi dokumentin të mërkurën.

Ky konflikt, i cili nisi me vrasjen e udhëheqësit suprem Ajatollah Ali Khamenei dhe zyrtarëve të lartë ushtarakë që në ditën e parë të sulmit të përbashkët SHBA-Izrael, ishte përshkallëzuar ndjeshëm, duke rritur çmimet e energjisë dhe duke rikthyer presionet inflacioniste në mbarë botën, pas mbylljes de facto të Ngushticës së Hormuzit nga Irani – një rrugë ujore kyçe ku kalon rreth 20% e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë.

Ndonëse marrëveshja sjell një kthesë të madhe, çështja e programit bërthamor të Iranit, që ishte edhe arsyeja kryesore e shpallur e konfliktit, mbetet ende për t’u negociuar gjatë një periudhe të zgjatshme 60-ditore. Pas darkës në Versajë, Trump nisi udhëtimin e tij të kthimit drejt Uashingtonit, ku plani i paqes ka zgjuar shqetësime të mëdha te ligjvënësit e të dyja kampeve politike, përfshirë edhe anëtarë të vetë partisë së tij.

Më poshtë vijon përmbajtja e plotë dhe e detajuar e dokumentit prej 14 pikash që rikoncepton marrëdhëniet mes dy vendeve:

Pikat kryesore të Dokumentit të Mirëkuptimit SHBA-Iran

Pika 1: Fundi i konfliktit "në të gjitha frontet"

Paragrafi i parë i dokumentit saktëson se SHBA-të, Irani dhe aleatët e tyre do të deklarojnë një ndërprerje të menjëhershme dhe të përhershme të operacioneve ushtarake në të gjitha frontet, duke përfshirë edhe Libanin. Nga perspektiva amerikane, Trump është shfaqur gjithnjë e më i shqetësuar se operacionet ushtarake izraelite kundër Hezbollahut mund të minojnë marrëveshjen me Iranin. Për këtë arsye, ai kritikoi ashpër kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu në samitin e G7-ës, duke thënë se ai është një njeri i mirë, por duhet të jetë më i butë: "Nuk ke pse të shembësh një ndërtesë sa herë që dikush hyn brenda saj që është nga Hezbollahu". Nga ana tjetër, Izraeli ka deklaruar se nuk ka plane për të tërhequr trupat nga Libani dhe vijoi sulmet të mërkurën.

Pika 2: Respekti për "punët e brendshme"

Teksti i dokumentit detyron të dyja palët, SHBA-të dhe Iranin, që të respektojnë sovranitetin dhe integritetin territorial të njëra-tjetrës, duke u vetëpërmbajtur nga çdo ndërhyrje në punët e brendshme të secilit shtet.

Pika 3: Afat kohor 60-ditor i zgjatshëm

Sipas kësaj pike, Uashingtoni dhe Teherani angazhohen zyrtarisht të negociojnë për të arritur një marrëveshje përfundimtare brenda një afati maksimal prej 60 ditësh, i cili gjithsesi mund të zgjatet nëse ka një pëlqim të ndërsjellë mes palëve.

Pika 4: Ndërprerja e bllokadës nga SHBA-të

Sapo ky Memorandum Mirëkuptimi të hyjë në fuqi, SHBA-të do të nisin heqjen e bllokadës detare dhe eliminimin e çdo pengese të vendosur në portet iraniane. Sipas Ministrisë së Jashtme të Iranit, bllokada do të përfundojë plotësisht brenda 30 ditësh. Gjatë kësaj faze, numri i anijeve që SHBA-ja do të lejojë të kalojnë do të jetë në përpjesëtim të drejtë me ritmin e trafikut detar që Irani do të rivendosë në Ngushticën e Hormuzit.

Pika 5: Rihapja e Ngushticës së Hormuzit

Irani merr përsipër të përdorë të gjitha përpjekjet e tij për të garantuar kalimin e sigurt dhe pa pagesë të anijeve tregtare përmes Ngushticës së Hormuzit. Ky ishte një nga objektivat kryesorë të SHBA-së që nga fillimi i luftës. Trafiku detar do të rifillojë menjëherë, duke marrë parasysh kohën e nevojshme për operacionet e çminimit dhe heqjen e pengesave teknike apo ushtarake. Megjithatë, Kryetari i Parlamentit të Iranit, Ghalibaf, deklaroi në televizionin shtetëror se Ngushtica nuk do të kthehet plotësisht në kushtet e para luftës, duke sugjeruar vendosjen e tarifave për anijet pas skadimit të afatit 60-ditor.

Pika 6: Plani prej 300 miliardë dollarësh për rindërtimin e Iranit

Memorandumi parashikon që SHBA-të dhe partnerët rajonalë do të hartojnë një plan të përbashkët me vlerë prej të paktën 300 miliardë dollarësh (224 miliardë paund) për rindërtimin dhe zhvillimin ekonomik të Iranit. Mekanizmi do të miratohet brenda 60 ditëve nga marrëveshja përfundimtare dhe SHBA-ja do të sigurojë licencat dhe lejet e nevojshme, ndonëse kjo nuk nënkupton një përfshirje të drejtpërdrejtë financiare të vetë Uashingtonit.

Pika 7: Ndërprerja e të gjitha sanksioneve

Shtetet e Bashkuara do të ndërpresin të gjitha sanksionet ekonomike ndaj Iranit, si ato të vendosura në mënyrë të njëanshme, ashtu edhe ato që përfshihen në rezolutat e Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Kalendari i saktë i heqjes së tyre do të përcaktohet në marrëveshjen përfundimtare, por palët kanë rënë dakord që kjo çështje të adresohet "menjëherë" në bisedimet vijuese.

Pika 8: Heqja dorë nga armët bërthamore dhe hollimi i uraniumit

Irani ka rënë dakord të mos sigurojë dhe të mos zhvillojë armë bërthamore – një kusht i panegociueshëm ky për Trump-in që nga fillimi i luftës. Sa i përket uraniumit të pasuruar që Teherani disponon aktualisht, është gjetur një kompromis: ai nuk do të nxirret jashtë vendit (siç kërkohej fillimisht), por do të "përzihet" dhe hollohet në vend, nën mbikëqyrjen e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA).

Pikat 9 dhe 10: Ruajtja e një "status quo-je" të përkohshme

Deri në zgjidhjen përfundimtare të çështjes së uraniumit, programi bërthamor iranian do të mbetet në gjendjen aktuale. Gjatë kësaj kohe, SHBA-të nuk do të vendosin sanksione të reja dhe do të lëshojnë autorizime e përjashtime të posaçme për eksportuesit e naftës iraniane, shërbimet e transportit dhe transaksionet bankare të lidhura me to.

Pika 11: Zhbllokimi i fondeve të ngrira

Një nga pikat më të nxehta të negociatave ka gjetur zgjidhje: SHBA-të marrin përsipër të vënë në dispozicion të plotë të Iranit asetet dhe fondet e tij të ngrira ose të kufizuara jashtë vendit, sapo të nënshkruhet ky memorandum. Procedurat teknike do të detajohen gjatë bisedimeve.

Pikat 12, 13 dhe 14: Monitorimi, zbatimi dhe Rezoluta e OKB-së

Tri pikat e fundit përcaktojnë logjistikën e tranzicionit drejt paqes. SHBA-të dhe Irani do të ngrenë një mekanizëm të përbashkët për të monitoruar zbatimin e këtij memorandumi. Me nënshkrimin e dokumentit nisin zyrtarisht negociatat për marrëveshjen e madhe përfundimtare, e cila, në hapat e saj të fundit, do të sanksionohet dhe do të marrë fuqi ndërkombëtare përmes një rezolute detyruese të Këshillit të Sigurimit të OKB-së.

Shënim: Në disa lajme, imazhet gjenden nga interneti, që konsiderohen të jenë në domenin publik. Nëse dikush pretendon pronësinë, ne do të citojmë autorin, ose, sipas kërkesës, do të heqim menjëherë imazhin.

Bashkohu me kanalin e NOA WhatsApp për lajmet më të fundit direkt në celularin tënd

Lajmet e fundit