Parlamenti Europian miratoi këtë të mërkurë raportin për Shqipërinë, duke përfshirë në tekstin final shqetësime lidhur me ligjin për investimet strategjike dhe ndryshimet në ligjin për zonat e mbrojtura, por pa miratuar amendamentet që lidhnin drejtpërdrejt këto çështje me projektin turistik në Sazan dhe zonën e mbrojtur Vjosë-Nartë.

Në versionin e miratuar, eurodeputetët shprehin keqardhje për zgjatjen e ligjit të vitit 2015 për Investimet Strategjike, duke argumentuar se procedurat e përshpejtuara të autorizimit dhe niveli më i ulët i vlerësimit mjedisor mund të krijojnë pasoja negative për zonat e mbrojtura dhe territore të tjera me ndjeshmëri të lartë ekologjike.

Po ashtu, Parlamenti Europian kërkon shfuqizimin e ndryshimeve të vitit 2024 në Ligjin për Zonat e Mbrojtura, duke vlerësuar se ato mundësojnë zhvillimin e infrastrukturës turistike në shkallë të gjerë brenda këtyre zonave dhe transferojnë kompetenca të rëndësishme vendimmarrëse te Këshilli Kombëtar i Territorit, duke dobësuar mekanizmat e mbikëqyrjes mjedisore.

Megjithatë, eurodeputetët rrëzuan një amendament alternativ me formulim më të ashpër, i cili përmendte në mënyrë të drejtpërdrejtë marrëveshjen e qeverisë shqiptare me kompaninë Affinity Partners të Jared Kushner për zhvillimin e një projekti turistik në ishullin e Sazanit dhe në zonën e mbrojtur Vjosë-Nartë.

Amendamenti i rrëzuar përfshinte gjithashtu kërkesa për mbështetjen e hetimit antikorrupsion të nisur nga SPAK në këtë kontekst, si dhe për garantimin e së drejtës së protestës paqësore, duke iu referuar përplasjeve të ndodhura në fund të muajit maj mes protestuesve dhe kompanive private të sigurisë.

Po ashtu, nuk u miratua një amendament tjetër që shprehte shqetësim specifik për zhvillimet në zonën e mbrojtur Vjosë-Nartë, protestat qytetare dhe kërkonte vendosjen e një moratoriumi të menjëhershëm për lejet e reja, punimet e ndërtimit dhe ndërhyrjet zhvillimore në zonat e mbrojtura deri në harmonizimin e plotë të legjislacionit me standardet e Bashkimit Europian.

Votimi i Parlamentit Europian tregon se shumica e eurodeputetëve zgjodhën të mbajnë në raport kritikat ndaj kuadrit ligjor për investimet strategjike dhe mbrojtjen e mjedisit në Shqipëri, por pa përfshirë referenca të drejtpërdrejta ndaj projektit të Sazanit, kompanisë Affinity Partners, hetimeve të SPAK-ut apo incidenteve të fundit të lidhura me protestat.

Në praktikë, raporti final ruan shqetësimet për aspektet ligjore dhe mjedisore të zhvillimeve në zonat e mbrojtura, ndërsa çështjet që lidhen konkretisht me projektin e Sazanit dhe aktorët e përfshirë në të mbetën jashtë tekstit të miratuar nga Parlamenti Europian.