Tiranë, 17 Qershor 2026 – Komisioni i Venecias dhe Drejtoria e Përgjithshme për të Drejtat e Njeriut dhe Shtetin e së Drejtës (DGI) kanë publikuar opinionin zyrtar mbi projektligjin “Për Financimin e Partive Politike”, i cili ishte dërguar për shqyrtim dhe ekspertizë nga Kuvendi i Shqipërisë. Në dokumentin e tyre, ekspertët ndërkombëtarë kanë dhënë një vlerësim të përgjithshëm pozitiv për nismën ligjore, duke përshëndetur faktin që drafti është hartuar përmes një procesi të gjatë e gjithëpërfshirës, me pjesëmarrjen aktive të mazhorancës, opozitës parlamentare dhe organizatave të shoqërisë civile. Sipas opinionit, ky projektligj përfaqëson një përmirësim të dukshëm dhe thelbësor në krahasim me kuadrin legjislativ që është aktualisht në fuqi në Shqipëri.

Në analizën e tij, Komisioni i Venecias nënvizon se mekanizmat e rinj synojnë të rrisin transparencën, llogaridhënien dhe integritetin e subjekteve politike. Ndër pikat më të forta të projektligjit evidentohen detyrimi për një raportim më të detajuar financiar, integrimi i platformave elektronike për deklarimin e fondeve, forcimi i auditimit dhe përcaktimi i qartë i burimeve të ndaluara të financimit. Po ashtu, ngritja e një strukture të posaçme monitoruese brenda Komisionit Qendror të Zgjedhjeve (KQZ) vlerësohet si një hap solid drejt institucionalizimit të kontrollit financiar mbi partitë.

Pavarësisht notave pozitive, trupa e ekspertëve ndërkombëtarë ka listuar edhe një sërë rekomandimesh kritike ku nevojiten përmirësime urgjente për të adresuar boshllëqet ligjore të vrejtura ndër vite. Komisioni i Venecias sugjeron që dispozitat e ligjit të jenë më të qarta dhe të detajuara në parime, ndërsa specifikimet teknike të kalojnë në aktet nënligjore. Një vëmendje e veçantë kërkohet për parandalimin e financimeve indirekte dhe të fshehta, të cilat shpesh realizohen përmes organizatave të lidhura me partitë, palëve të treta, platformave digjitale, agjencive të marrëdhënieve me publikun, shërbimeve në natyrë apo përmes keqpërdorimit të burimeve publike shtetërore.

Në mbyllje të opinionit, rekomandohet harmonizimi i plotë i rregullave të financimit të përditshëm të partive me ato të fushatave zgjedhore, rritja e pavarësisë politike dhe kompetencave ndëshkuese të KQZ-së, si dhe rishikimi i sistemit të sanksioneve dhe gjobave për shkelësit e ligjit. Ekspertët e Venecias theksojnë se reformat e ardhshme që pritet të ndërmerren në Kodin Zgjedhor duhet të shërbejnë për të mbyllur çdo hapësirë abuzive, duke garantuar në këtë mënyrë një kuadër ligjor të plotë, të qëndrueshëm dhe me standarde evropiane për financimin politik në Shqipëri.